Инаг дуран – мүнхэ мэдэрэл

Ород хэлэнһээ Алексей Арбузовай “Далайн эрье дээрэ...” пьесые Николай Шабаев оршуулжа, Олег Юмов Буряадай гүрэнэй Хоца Намсараевай нэрэмжэтэ академическэ театрай тайзан дээрэ найруулан табяа. Зүжэг түрүүшынхиеэ январиин 17-до, Зүжэгшэнэй һайндэртэ, харагшадтаа дурадхагдаа. Зүжэгшэнэй һайндэр анха түрүүшынхиеэ гүрэн доторнай тэмдэглэгдэбэ.

Шэнэ зүжэг

-Хоёр актёрой наадаха зүжэг ехэ хэсүү байдаг. Тиимэһээ Олег Лубсанжапович зүжэг найруулхадаа, үшөө гурбан артистые хабаадуулаа. Дуу хатарнуудые элбэгээр оруулаа. Тиигэжэ энэ зүжэг олондо ойлгосотойшье, һониншье боложо үгөө, – гэжэ Николай Чимитович хөөрэнэ.

Зүжэгэй гол рольнуудые Буряад театраймнай эрхимэй эрхим артистнууд гүйсэдхэнэ. Буряадай арадай артист Баста Цыденов – Родион Семёновые, Оросой арадай артист Лариса Егорова – Лидия Жерберые анханайхиһаа бүри уран гоёор наадажа, харагшадаа ехэтэ баясуулаа. Аха захатанайнгаа жэшээгээр Бато Шойнжонов Ольга Ранжилова хоёр дутуугүй һайнаар наадаа – уян нугархай хатараараа инагуудай бодолые тодорхойлоо гэжэ тэмдэглэе. Баһал Дабацу Юндунова гол геройнуудай дүрэнүүдые тобойлгон харуулна.

1968 оной зун. Санаториин ахамад эмшэн Родион Николаевич эмнэлгэдэ ерэһэн Лидия Васильевнагай санаториин дүрим хазагайруулһые ажаглажа, шангаар хөөрэлдэхэеэ үглөөнэй 10 сагта ерэхыень захирна. Теэд дүрим хазагайруулагша үдэ болоһон хойнол ерэнэ. Үглөөниинь далайн эрьеэр дуулажа ябаад сэнгэдэг, сахалинуудые эдеэлүүлдэг – өөрын дураар ябажа һураһан иимэ эхэнэр байшаба... Тэдэ хоёрой хоорондо шанга зүрилдөөн эхилнэ.

Иигэжэ наһатайшаг болоһон эдэ “үншэн” хоёр уулзана. Эсэгын ехэ дайнда “үншэрһэн” хоёр. Хорин жэл таһалгаряагүй Родион Николаевич һамганайнгаа хүүртэ ошожо, сэсэг табин дурсажа, сэдьхэлээ хүмэрюулжэ ябадаг байна. Ондоо эхэнэр тээшэ харахашьегүй, теэд ажабайдалнай өөрын ябасатай, хараатай ха юм.

Тэдэ хоёрой хөөрэлдөөн хорон хурса үгэнүүдээрээ харагшадта ехэ һайнаар хадуугдана.

- Үнэхөөрөө январиин янгинама хүйтэнэй хэды шангараад байбашье, хүн зон гээшэ олоороо ерээ. Танхим соо сүлөө һуури гэжэ үгы байгаа. Альга ташалга ходо зэдэлжэ, харагшад дуратай артистнуудаа ехээр лэ дэмжэжэ байгаа. Нээрээшье, ямаршье ехэ талаантай гээшэбибди бидэ буряадууд гэжэ омогорхожол байхаар! - гэжэ Светлана Бадмаева харагша баяраа мэдүүлээ.

Инаг дуран хүнэй наһанһаа дулдыдадаггүй: инаг дуран саг жэлнүүдһээ болон наһанай үндэрһөө дулдыдахагүй гэһэн мэдэрэлдэ зүжэг харагшад абтана.

“Далайн эрье дээрэ...” юрын зүжэг бэшэ, дурлаха хаһа хэзээдэшье оройтохогүй, харин хайрлаха, дурлаха сэдьхэл хэнэйшье эльгэ зүрхэндэ унтардаггүй, мүн лэ хэншье, хэзээшье хайрлагдаха гэжэ бултанда һануулһан инаг дуран тухай дээдын ехэ зохёол, бэлиг ехэтэ артистнуудай харагшадтаа үнэн зүрхэнһөө дурадхаһан ирагуу найруулга мүн.

Театрай урлалай шэдитэ юртэмсэ иигэжэл харагшадайнгаа сэдьхэл зүрхые долгилуулаа.

Зүжэгэй һүүлээр Буряад театрай уран һайханай хүтэлбэрилэгшэ Олег Юмов тайзан дээрэ гаража, Орос гүрэн дотор анха түрүүшынхиеэ тэмдэглэгдэжэ байһан һайндэрөөр амаршалаа. Тиихэдэ Буряад Уласай соёлой сайд Соёлма Дагаева Зүжэгшэнэй үдэрөөр Буряад драмын театрай бүхы артистнарта баяр хүргөө. Энэ үдэшые шэмэглэһэн ододто болон Буряад театрай бүхы зүжэгшэдтэ баяр хүргэн, харагшад нэрьемэ халуун альга ташалгаар угтан абаа һэн.

Хамтын ажал ябуулга

Энэ үдэшэ Буряад театрнай Монголой түрүү театрнуудай нэгэн болохо Д.Нацагдоржын нэрэмжэтэ Монголой драмын академическэ театртай хамтын ажал ябуулха тухай хэлсээ баталаа гэжэ баяртайгаар соносхогдоо. Эдэ амаралтын үдэрнүүдтэ хоёр театрай хүтэлбэрилэгшэд ажал хэрэгэй уулзалга үнгэргэжэ, хамтын ажалай бүхы асуудалнуудые зүбшэн хэлсээ. Буряад театраймнай захирал Цыпилма Очирова болон уран һайханай хүтэлбэрилэгшэ Олег Юмов Буряад театраа түлөөлжэ, Н. Наранбаатар дарга болон уран һайханай хүтэлбэрилэгшэ Б. Хишигзаяа Монгол театрые түлөөлөө.

- Энэ хэлсээмнай миил ёһо гурим бэшэ, харин бодото зохёохы харилсаанай үндэһэн болоно. Хамтын зохёохы түсэлнүүдые зохёохобди, бэе бэедээ ябалсажа, гастрольнуудые, хамтын хэмжээ ябуулгануудые эмхидхэхэбди, урдахи зорилгонуудаараа хубаалдахабди. Эгээл һонирхолтойнь, аша үрэтэйнь гэхэдэ, зүжэгшэднай тон ехэ дүй дүршэлтэй болохо, - гэжэ Олег Лубсанжапович хөөрөө. - Энэ хамтын ажалай түрүүшын алхам Буряад театрай һаяар табигдаха «Татьяна» гэһэн Александр Пушкинай «Евгений Онегин» зүжэг болохо. Зүжэгтэ монгол зүжэгшэд хабаадаха. Үндэһэн классика соёлой, хэлэнүүдэй, театрай һургуулинуудай харилсаануудай ашаар мүнөө үеын эрилтэнүүдтэ тааруугаар харуулагдажа, дахин шэнээр бодомжологдохо. Энэ зүжэг Арюна Ринчинэ найруулха. Тэрэ «Винни-Пух ба зүгынүүд» гэһэн түрүүшынгээ зүжэгөөр олондо мэдээжэ болоһон юм. Байгша оной июнь-июль һарануудта премьерэ болохо түсэбтэй. Һонирхолтой хамтын түсэлнүүд, театрта дурлал дээрэ үндэһэлһэн бата бэхи нүхэсэл урдань байна гэжэ этигэнэбди!

- Хоёр театрнай түрэлнүүд мэтэ урдандаа ехэл ханилдаг һэн. Мүнөө гүрэн түрэнүүдэймнай байдал эрид хубилаа, харилсаанууднайшье ондоо болоо. Тиибэшье хуушанайхияа һэргээжэ байһамнай, ехэл һайн гээшэ. Халхын голой байлдаанай илалтада зорюулжа, танай табиһан зүжэг Монголдомнай ехэ һайнаар угтан абагдаа. Одоо баталһан хэлсээмнай саг үедөөшье, хоёр арадаймнай эб найрамдалые үргэдхэлгэдэ ехэтэ таараа, - гэжэ Н.Наранбаатар дарга баяраа мэдүүлээ.