492
Олон тоото бүхэроссиин болон уласхоорондын хэмжээ ябуулгануудта шалгарһан юм. Мүн һургуулиингаа хэмжээ ябуулгануудта хабаадажа шэмэглэнэ.
Ляна Кызыл-ооловна Байтлесова Зүүн Сибириин гүрэнэй соёлой дээдэ һургуули дүүргэһэн намтартай. Мүнөө үеын хатарнуудаар һонирхожо, шэлэһэн шэглэлээрээ хүдэлхэ зорилготойгоор 57-дохи һургуулида ерэһэн байгаа. 2004 ондо хэдэн басагадые суглуулжа, хатар заажа эхилһэн юм.
- Тиихэдэ оройдоол 8 хүн намда заалгахаяа ерээ һэн. Тэрэ үедэ Энергетик һууринда оройдоол 10 гэр тоологдодог байгаа. Дунда һургуулида 300 гаран үхибүүд һурадаг һэн. Тиимэһээ хүн бүхэнииень танижа, арга шадалыень ойлгодог һэмди. Жэл бүри манай хатарай һургуулида хүүгэд олоор ерэжэ эхилээ. Түрүүшынгээ саарһа данса 2007 ондо абаабди, тиихэдэ байгуулагдаа гээд бэшэгдээ, - гэжэ Ляна Байтлесова һанан дурсана.
Залуу мэргэжэлтэн түрүүшынгээ 8 басагадаар хатарайнгаа бүлгэмдэ ямар нэрэ үгэхэб гэжэ һанаата болоо. Тэдэ булта өөрын дурадхал оруулаа. Мүн түрэлхид шэлэн абалгада хабаадалсаа.
- “Маскарад” гэһэн үгэ дээрэ түрүүн тогтообди. Харин басагадни англи хэлэ үзэдэг байгаа. Америкын доллар мүнгэнэй тэмдэг олондо һайшаагдадаг болоод байгаа ааб даа. Тиимэһээ хатарайнгаа бүлгэмэй нэрэ дотор S болгожо, “МаSкарад» гээбди. Мүнөөшье болотор тиигээд лэ үлэнхэй, - гээд, Ляна Кызыл-ооловна мэдүүлнэ.
Урид ганса сагта таарама современнэ хатарнуудые үхибүүд гүйсэдхэжэ эхилээ. Мүн арадай хатарнуудые репертуардаа оруулха гэһэн шиидхэбэри абтаа. Юуб гэхэдэ, бүлгэмэй гэшүүд жэл бүри олошороо. ВСГИК-тэ һуража байһан Валентина Константиновна Кожухина уригдаа. Дээдэ һуралсалай удаа тэрэ эндээ үлэжэ, мүнөө болотор хамта хүдэлнэ.
Удангүй “МаSкарадта” Энергетик һууринай хүүгэдэй сэсэрлигүүд ябажа эхилээ. Багашуул гоё гэгшын хатарнуудта һуража, аха үхибүүдтэй хамта элдэб хэмжээ ябуулгануудта хабаададаг болоо. Энэ ушарһаа Наталья Владимировна хатарай багша хүдэлжэ эхилээ. 2020 ондо “МаSкарад” хатарай һургуули «Жэшээтэ бүлгэм» гэжэ нэрэ зэргэдэ хүртөө. 2025 оной эхиндэ тус үндэр нэрэеэ хамгаалжа шадаа. Һонирхолтойнь гэхэдэ, тоосоото тоглолтодонь түрүү хатаршадынь хабаадаагүй. Ушар гэхэдэ, эрхим 12 хүбүүд, басагад Ляна Кызыл-ооловна багшатаяа “Океан” гэһэн бүхэроссиин амаралгын түбтэ амархаяа ошоод байгаа. Хэды тиигэбэшье шадал ехэтэй, һайн бэлэдхэлтэй һургуулиинхид шадамар бэрхээр шүүгшэдые гайхуулаа.
Мүнөө үедэ хатарай һургуулида 300 гаран үхибүүд ябана. Эдэ бүгэдэ 57-дохи һургуулиин шабинар юм. Тэдэнэй тоодо 9-дэхи классай һурагша София Нимаевае нэрлэмээр. 1-дэхи классһаа хойшо тэрэ хуби заяагаа хатартай ниилүүлээ.
- Һаял һургуулида ороод, басагадай хатаржа байхые харааб. Ритмикын хэшээлэй удаа тэдээнэй бэлэдхэлдэ ерээд һуудаг һэм. Гэртээ эжыдээ хатарта ябахамни гэхэдэмни дэмжээ. Эгээл түрүүшынхиеэ тайзан дээрэ “Ладошки” гэһэн хатартайгаар гаралсааб. Һайнаар бэлэдхэл хэһэнһээ боложо, тиимэ ехээр һанаагаа зобоогүйб гээд һананаб, - гээд, София Нимаева хөөрэнэ.
9-дэхи классай удаа гүрэнэй шалгалта тушаахаяа байбашье, София хатараа орхиногүй. Суг хамта һураһан басагадаараа тэрэ даабаринуудаа дүүргэжэ, ОГЭ-дэ бэлдэжэ үрдинэ.
София Нимаева хэдэн хатарнуудта хабаадана. Тэрэ тоодо шэмээшэг болон буряад ёохорто оролсоно. Эдэ хоёр хатараараа “МаSкарад» олон жэлдэ суурханхай. Хэды хабаадагшадай һэлгэлдэбэшье, тус хатар үхибүүд гүйсэдхэхэ дуратайнууд. Мүн багшанарынь нэгэ бага сагта таарама һэлгэлтэнүүдые хээд абана. Казань, Сочи хотонуудта эдэ хатарнуудайнгаа түлөө шангай һуури болон илалтын дипломуудта хүртөө.
2025 оной түгэсхэлдэ хатарай һургуулиин 12 эрхим хатаршад Владивостогто “Океан” лагерьта амаржа ерээ. Багшатаяа тиишээ ошожо, буряад, шэмээшэг, хасаг заншалнуудтай шэнэ нүхэдөө танилсуулаа. Мүн өөһэдөө олон юумэндэ һураһан байна.
- Ехэ гоё байгаа, олон нүхэдтэй танилсаабди. Маанадтай адли хатарай бүлэгүүдэй бэлэдхэлнүүдыень хараабди, тоглолтонуудта хабаадалсаһан байнабди. Сүлөө саг оложо, булта сугларжа, өөһэдынгөө бэлэдхэл хэхэеэ мартаагүйбди. Амарха зуураа бидэ һургуулиингаа программа үзөөбди, дүршэл ехэтэй багшанар хэшээлнүүдые маанадта заагаа, - гэжэ София Нимаева хөөрөөгөө үргэлжэлүүлнэ.
Хатарай багшанар шабинарайнгаа дунда тон ехэ хүмүүжүүлгын ажал ябуулна. Эсэгэ орондоо дуратайгаар хүмүүжүүлхэ гэжэ оролдоно. Тиимэһээ “МаSкарадай” бүридэлдэ олоор патриотическа хатарнууд оролсоно.
- “Дайнай хүүгэд”, “Сэрэгшэнэй хатар”, “Эхын гомдол” гэхэ мэтэ хатарнуудые табиһан байнабди. Нэн түрүүн үхибүүдээрээ дайн дажар тухай хөөрэлдөө эмхидхэнэбди. Жэшээлбэл, Агууехэ Илалтын 80 жэлэй ойдо зорюулагдаһан кинофильмүүдые, баримтата фильмүүдые хараабди. Хатарай удха тухай ойлгуулжа үгэхэдэмнай, үхибүүд бүтээлдөө түргөөр дадана. Арадай хатарнуудые бэлдэхэдээ, мүн лэ хөөрэлдэжэ, ондо ондоо арадуудай заншалтай урид танилсуулнабди. Энэмнай баһа Эсэгэ орондоо дуратайгаар хүмүүжүүлгэ болоно гээд ойлгохо хэрэгтэй, - гээд, багша Ляна Кызыл-ооловна хэлэжэ үгэнэ.
Олон жэлэй хугасаада Оксана Олеговна оёдолшонтой нягта харилсаа холбоотойгоор хүдэлнэ. Хатар бүхэндэ нюдэ баярлуулма хубсаһа тэрэ шадамар бэрхээр оёжо зохёоно. Тиимэһээ бусад хатарай бүлгэмүүдһээ хубсаһаараа “МаSкарад» абаһаар лэ илгардаг.
57-дохи һургуулиин урдаа хараха шабинар хабарай һуралсалай амаралтын үедэ Хитадта ошожо, уласхоорондын хэмжээ ябуулгада бэлиг шадабарияа харуулхань. Мүн май һарын һүүл багаар, июнь һарын эхиндэ тоосоото тоглолто заншалта ёһоороо үнгэргэгдэхэ.
“МаSкарад” хатарай һургуулиин архивһаа гэрэл зурагууд
Автор: Борис БАЛДАНОВ
