Ага нютагаархидай Сагаалган

Байгша 2026 оной февралиин 21-дэ Улаан-Үдын Н. Бестужевай нэрэмжэтэ Ород драмын театрай байшан соо Ага нютагаархидай Сагаалганай найр баяр ёһололой оршондо үргэн дэлисэтэйгээр үнгэргэгдэбэ.

Сагаан һарын һайндэрэй хэмжээндэ Буряад Уласай тамирай сайд Иван Козырев, Буряадай Засагай газарай Үндэһэтэнэй бодолгын таһагай дарга Алексей Гыпылов, Арадай Хуралай Можонууд хоорондын харилсаанай, үндэһэ яһатанай асуудалнуудай, залуушуулай бодолгын, олониитын ба шажанай нэгэдэлнүүдэй талаар хорооной түрүүлэгшэ Виталий Лыгденов, Улаан-Үдын хотын зүблэлэй һунгамал Цырен Жамсуев гэһэн засаг түлөөлэгшэд хабаадаһан байна.

ВАРК-ын медаляар шагнагдаба

Һайндэрэй эхиндэ театрай фойе соо уран гартанай бүтээлнүүдэй үзэсхэлэн дэлгэгдэжэ, мастер-классууд эмхидхэгдэжэ, арадай ёһото урлалай, оюун бэлигэй ба уран һайханай оршондо Сагаалганай уулзалгын найр наадан эхилһэн ушартай.

Саашадаа уласай засагай түлөөлэгшэд агынхидые Сагаан һараар амаршалаад, эдэбхитэй түрүү гэшүүдые шагналда хүртөөжэ урмашуулба. ВАРК-ын Президиумэй гэшүүн, Буряад ороной нютагаархидай эблэлэй түрүүлэгшэ Баир Турбянов бүгэдые амаршалаад, Агын Буряадай тойрогой нютагаархидай түрүүлэгшэ Баясхалан Раднагуруевта ба уласай типографиин захирал Очир Чимитдоржиевта “Буряад арадай урда габьяагай түлөө” гэһэн ВАРК-ын медальнуудые зүүлгэһэн байна. Мүн лэ энэ үдэшэ Баясхалан Раднагуруевта “Сэрэгэй хани нүхэсэл” гэһэн эмхиин зүгһөө үшөө нэгэ медаль барюулагдаа.

Саашадаа Агын Буряадай тойрогой Захиргаанай, Оросой Холбоото Уласай Федеральна суглаанай, Буряад Уласай Толгойлогшын, Арадай Хуралай, Улаан-Үдэ хотын захиргаанай, СВО-до хабаадагшадай эблэлэй, “Бүхы юумэн – фронтдо, бүхы юумэн – Илалтада!” гэһэн бүлгэмэй  болон Агын, Могойтын, Дулдаргын аймагуудай зүгһөө Хүндэлэлэй тэмдэгүүдээр ба Баярай бэшэгүүдээр олон эдэбхитэйшүүл шагнагдаа.

Һайндэрэй үдэшые “Байгал” гэһэн Үндэһэтэнэй дуу, хатарай театрай артистнар “ялас” гэмэ оюун бэлигтэй концерт-наадаараа түгэсхэбэ.

Эб найрамдалай оршондо

“Улаан-Үдэ хотын Агын нютагаархид” гэһэн Буряадай можо нютагай ниитын эмхи 2004 ондо байгуулагдаһан түүхэтэй. Энэ эмхи буряад арадайнгаа ёһо заншалнуудые, түрэл хэлэеэ сахин хүгжөөжэ, элдэб үндэһэ яһатаниие нүхэсэлэй, хани барисаанай байдалда нэгэдүүлхэ, хамаг эрхэтэнтэй бата бүхэ холбоо барисаатайгаар ниитын ябуулгануудые эмхидхэн ябуулха гэһэн гол зорилготой.

Ага нютагаархидай зүблэлэй бүридэлдэ түрүүлэгшэ, тэрэнэй орлогшонор ба тойрогой нютагуудай түлөөлэгшэд ородог гуримтай. 2017 онһоо Буряадай үндэһэтэ угсаатанай эблэлэй хэмжээндэ Агын тойрогой нютагаархидые Баясхалан Занданович Раднагуруев түлөөлэн хүтэлбэрилдэг. Жэлэй туршада эндэ элдэб олон хэмжээ ябуулганууд үнгэргэгдэдэг заншалтай: “Сагаалганай уулзалга”, Агын тойрогой нютагаархидай кубогай түлөө волейболоор мүрысөөн, Агууехэ Эсэгын дайнда Илалтын һайндэр, Бүгэдэ Буряадай “Эрдэм” диктант, зунай наадан, Наһажаал зоной үдэр.

Илангаяа үргэн дэлисэтэйгээр «Амар мэндэ, Сагаан һара!» гэһэн заншалта түсэл бэелүүлэгдэдэг. Тэрэнэй хэмжээндэ арадай уран гартанай бүтээлнүүдэй үзэсхэлэн-яармаг, мастер-классууд, угсаата арадай үндэһэн заншалта нааданууд, арадай аман үгын бүлгэмүүдэй сог залитай хүгжэм хатарнууд эмхидхэгдэжэ, элитэ дуушадай ирагуу хоолойн зэдэлээнүүд олоной зүрхэ сэдьхэл доһолгодог.

Хэгдэһэн ажал ехэ

Ага нютагаархидай эблэл эдэбхитэйгээр ажалаа ябуулдаг. Үнгэрһэн жэлдэ хэһэн ажал тухайнь хэлэхэ болоо һаа, тэдэнэр жэлэй туршада олоной хабаадалгатай хэмжээ ябуулгануудые эмхидхэжэ байгаа.

2025 ондо “Сагаалганай угтамжа” Г. Цыдынжаповай нэрэмжэтэ Буряадай гүрэнэй Оперо болон баледэй театр соо “ялас” гэмэ баяр ёһололой оршондо үнгэргэгдөө һэн. Илангаяа алдар суута “Байгал” театрай һүр жабхаланта гоё наадан мартагдашагүй дурасхаалнуудые үлөөһэн юм.

Мүн лэ 2025 ондо Ага нютагаархид “Эрдэм” гэһэн Бүгэдэ Буряадай диктантда эдэбхитэйгээр хабаадажа, түрэл буряад хэлэнэйнгээ хүгжэлтын талаар шухала хэмжээндэ дэмжэлтэ үзүүлһэн. Тиихэдэ Улаан-Үдын “Эйс” гэһэн волейболой түбтэ Ага нютагаархидай кубогта хүртэхын тула мүрысөөн эмхидхэгдэһэн. Бэеын элүүр энхые сахиха хэрэгтэ зорюулагдаһан тамирай хэмжээн сог залитай, абьяас түгэлдэр байдалда үнгэргэгдөө гэжэ онсо тэмдэглэхэнь шухала. Хабаадагшад үндэр һайн дүнгүүдые харуулан, хүсэеэ үзэлсэжэ, олоной һонирхол татаһан байна. Үнгэрэгшэ хабар манай нютагаархид Буряадай гүрэнэй филармониин дуушан, уласхоорондын мүрысөөнүүдэй лауреат, “Алтаргана – 2010” фестивалиин шанда хүртэгшэ Тимур Болотовой тоглолтодо ошожо, нютагайнгаа элитэ дуушаниие “Буряад Уласай габьяата артист” гэһэн нэрэ зэргэдэ хүртэһэн ушараар амаршалаа.

Үнгэрэгшэ 2025 оной эгээл үргэн ехэ хэмжээнүүдэй нэгэн “Тамиртай хамта ажаһууха, ерээдүй тухай бодомжолхо” гэһэн заршамтайгаар үнгэргэгдэһэн спартакиада болоһон зэргэтэй. Ага нютагаархидай 20 команда спартакиадын дамжуулагдадаг кубогай түлөө мүрысэһэн байна.

Хабаадагшадһаа гадуур олон тоото харагшад, мянгаад шахуу зон хотын стадион дээрэ сугларжа, ёһото тамирай, зоной нэгэдэлэй эршэмтэй һайндэр сог залитайгаар үнгэргэгдөө.

Шандагатын обоо тахилган

Буряад Уласай “Патриот” гэһэн нэгэдэмэл тулалдаануудай түб ганса тамирай мүрысөөнүүдэй бэшэ, харин нютаг зоной уулзалгануудай, эб найрамдалай ба нэгэдэлэй газар болоһон гэжэ тэмдэглэлтэй.

Эсэгэ ороноо хамгаалгын Агууехэ дайнда Илалтын 80 жэлэй ойн баярта дашарамдуулһан түсэлэй хэмжээндэ дайнай ба ара талын ветерануудые амаршалан хүндэлэлгын баяр ёһолол майн 9-дэ Ага нютагаархид хотын “Тэнгис” ресторанда үнгэргэжэ, дэмбэрэлтэ хэрэг үйлэдөө.

Июлиин 19-дэ Вахмистрово һууринай Шандагата нютагай дэбисхэр дээрэ нангин обоо тахилгын бүтээл үйлэдэгдэһэн байна.

Тиихэдэ Оросой Герой Алдар Цыденжаповай мүнхэ дурасхаалта хүшөөгэй дэргэдэ жэл бүри митинг үнгэргэдэг гуримаа Ага нютагаархид жэншэдгүй сахидаг заншалтай. Гэхэтэй хамта Агын тойрогой түлөөлэгшэд РСФСР-эй арадай уран зурааша Дашинима Дугаровай дурасхаалта бюст бүтээлгын хэрэгтэ мүнгэ суглуулгын ябуулгануудта эдэбхитэйгээр хабаадаһан байна.

Тэрэнэй хажуугаар агынхидай нэгэдэл гүрэнэй албангуудай элдэб янзын һалбаринуудаар – эрдэм һуралсалай, элүүр энхые хамгаалгын, хүсэ хэрэглэлгын г.м. албан зургаануудта хүдэлдэг нютагайнгаа эрхим түрүү хүнүүдые болон оюутадые урмашуулгын баярта ёһололнуудые эмхидхэдэг гуримтай юм. Тодорхойлбол, октябриин 26-да Буряадай ехэ һургуулинуудта һурадаг Агын Буряадай тойрогой залуушуулай хабаатайгаар “Мозгобойня” гэһэн оюун ухаанай наадан үнгэргэгдөө.

Агынхидай эблэл нютагаархидайнгаа ойн баярта ёһололнуудта, элитэ артистнарай концерт-наадануудта г.м. шухала хэмжээнүүдһээ үлэнгүй хабаададаг заншалтай.

Мүнөөнэй орёо хүндэ сагта Ага нютагаархидай эблэл сэрэгэй тусхай операцида хабаадагша сэрэгшэдтэ туһаламжа үзүүлхын хэрэгтэ эдэбхитэйгээр хабаадажа, хубитаяа оруулна.

Буряадай ниислэл Улаан-Үдэ хотодо ажаһуудаг Ага нютагаархидые нэгэдүүлжэ, түрэл тоонто Агынгаа ба бүгэдэ угсаата арадайнгаа һалбаран хүгжэхын тулада бүхы хүсэ шадалаа зорюулжа, аша үрэтэйгөөр хүдэлхые оролдодог.