Хүгжэм – минии юртэмсэ, хүгжэм – минии хуби заяан

Сарантуя Эрдэниевна Дмитриева (Жалцанова) 1988 оной майн 4-дэ Ленинград хотодо түрэһэн юм. Буряад Уласай Б. Ямпиловай нэрэмжэтэ урлалай һургуули дүүргэһэн (пианистка), Улаан-Үдэ хотын Чайковскиин нэрэмжэтэ хүгжэмэй колледж академическэ хоорой дирижёр мэргэжэлээр түгэсхэһэн. Удаань Гнесинүүдэй нэрэмжэтэ Оросой Хүгжэмэй академи академическэ хоорой дирижёр мэргэжэлээр дүүргэһэн байна.

Мүнөө талаан бэлигтэй хүгжэмшэн Сарантуя Эрдэниевна Дмитриева (Жалцанова) Гнесинүүдэй нэрэмжэтэ Оросой Хүгжэмэй академиин «Мюзикл. Шоу-программы» гэһэн кафедрада хормейстерээр, Москвагай Стас Наминай хүгжэмэй ба драмын театрта багшаар хүдэлдэг. Тэрээнһээ гадуур энэл театрай дэргэдэ “Kids theatre” гэжэ хүүгэдэй театральна студи нээһэн юм. Сарантуя Эрдэниевна “Триумф” гэһэн продюсерска түбэй, “Гром.Ко” гэһэн театральна компаниин хүгжэмэй талаар түсэлнүүдэй хүтэлбэрилэгшэ, Москва хотын, Буряад Уласай театрнуудай табиһан зүжэгүүдтэ хүгжэм найруулан бэшэдэг.

Сарантуя Дмитриева (Жалцанова) сүлөө сагаа оложо, манай асуудалнуудта тодорхой харюунуудые үгэбэ.

- Сарантуя Эрдэниевна, танай аба Эрдэни Жалцанов, эжытнай Баярма Жалцанова соёлой һалбарида хүдэлдэг, үргэн олондо үнинэй мэдээжэ болонхой зүжэгшэд ха юм даа. Тиимэһээ соёлшоной зам шэлэжэ абаһантнай гайхалгүй.

- Тиимэ даа. Багахан байхадаа, хүгжэмдэ, хатарта ехэ дуратай һэм. Эжымни энээниие обёоржо, намайе талаан бэлигтэй үхибүүдэй хүгжэмэй тусхай һургуулида, “Вдохновение” гэһэн бальна хатарай студида абаашаһан юм. Шалгалта амжалтатай гарааб, хоюуландань намайе абаа һэн. 10-аад наһатай болоходоо, хүгжэм хатар хоёрой нэгыень шэлэхэ баатай болооб. Тиихэдэ хүгжэмшэнэй мэргэжэл буляа һэн. Аба эжыдээл адли зүжэгшэн болохо, Ленинград хотын Театральна институдта һурахаяа ошохо хүсэлтэйшье байгааб. Теэд аба эжымни намайе хорижо, шадаха юумэеэ хэжэ ябаа һаашни дээрэ байха гэжэ хэлэһэн юм.

- Тэрэ гэһэн сагһаа хойшо соёлой һалбарида амжалта түгэс хүдэлжэ ябанат, нэгэ доро хэдэн газарта хүдэлдэг байнат. Хайшан гэжэ бүхы тээ үрдидэг гээшэбта? Танай мэргэжэлдэ ямар юумэн эгээ орёо гэжэ һананабта?

- Хаана юу хэдэгээ мартангүй, тэдэнээ худхангүй, түсэблэһэн ажалаа саг соонь бүтээжэ, бүхы тээ үрдихэ ёһотойб (энеэнэ). Энэ намда эгээ орёо гэжэ һананаб. Гэр бүлэтэеэ мүн байха, амарха хэрэгтэй. Теэд минии эрхилжэ ябаһан ажал ехэ һонирхолтой, хүдэлмэри бүхэн өөрын үүргэтэй,  бодолгонуудтай, зохёохы ажал таһалгаряагүй ябана - тоглолтонууд, зүжэгүүд, премьерэнүүд, баяр хүргэгшэ зүжэгшэд, оюутад, минии студида ябадаг үхибүүд, тэдэнэй гэртэхин. Нэгэ үгөөр хэлэбэл, үдэр бүри шэнэ юумэндэ һуранаб, уйдажа, бэеэ хэхэ газараа оложо ядаха саг огто үгы. Мүнөө би Москвада томо түсэлнүүд дээрэ хүдэлнэб – 2 мюзикл бэшэжэ байнаб. Намар тээшэ дүүргэжэ, харагшадтаа дурадхахабди. Эдиршүүлдэ зорюулагдаһан “Дочь Байкала - Ангара” гэһэн үшөө нэгэ мюзикл дээрэ хүдэлнэб. Хүүгэдэй “Үльгэр” театрай “Театр ба һургуули” гэһэн түсэлөөр байгуулагдажа байһан мюзиклэй премьерэ Улаан-Үдэ хотодо энэ жэлэй май һарын эхиндэ түсэблэгдэнхэй. Буряад оронойнгоо Х.Намсараевай нэрэмжэтэ Буряад драмын ба Буряад Уласай академическэ Оперо болон баледэй театрнуудтай нягта холбоотой мүн хүдэлдэгби.

Гнесинүүдэй нэрэмжэтэ академиин оюутадтаяа

- Гол ажалай хажуугаар тайзан дээрэ та өөрөө гарадаг гүт?

- Мүнөө үгы. Москвагай “Русская филармония” гэһэн оркестртэ хүдэлжэ байһанаа, 1,5 жэлэй саана тэндэһээ болёо һэм. Хүгжэм найруулагшын, багшын ба хүтэлбэрилэгшын ажалда бэеэ зорюулнаб. Театральна студида хүүгэдые шэлэжэ абаха, тэдэнэй дуратайгаар хэшээлнүүдтэ ябахын тула үдэр бүри һонирхолтой шэнэ юумэ һанаха, багшанарай ажал, хэшээлнүүдэй ябаса шалгаха, ажалай талаар материалнуудые зүбөөр шэлэн абаха, тоосоото зүжэгүүдые, тоглолтонуудые бэлдэхэ хэрэгтэй. Гэртэхин хүүгэдэйнгээ хүгжэлтэ, манай студиин ажалай дүнгүүдые заабол хараха ёһотой ха юм. Энэ ажал тиимэшье бэлэн бэшэ. Миин хүгжэмөө найруулаад ябаа һаа, бэлэн ааб даа, теэд хүүгэдэй үдэр бүри ондоо боложо, сэсэг мэтэ задаран һалбаржа байхые харахада урматай.

- “Мүнгэн хонхонууд” гэһэн хүүгэдэй ансамблиин хүгжэлтэдэ танай оруулһан хубита сэгнэшэгүй. Ансамблиин хүтэлбэрилэгшэ Оюна Будаева бурханай үршөөһэн талаан бэлигтэй хүгжэмшэнтэй хүдэлһэндөө омогорходогби гэжэ нэгэтэ бэшэ хэлэхыень дуулаһан байнаб.

- “Мүнгэн хонхонууд” ансамбль Бүгэдэ Буряадай “Алтаргана” нааданай хоёр удаа лауреат болоһон, тиихэдэ “Гэгээн алсын одод” гэһэн уласхоорондын телевизионно конкурсдо амжалтатай хабаадаа һэн. Би энэ ансамбльда хүдэлһэндөө баяртай байдагби. Хүүгэдэй 100 гаран дуунууд, клипүүд тиихэдэ мүндэлөө, “Алдар Баатар” гэһэн диск мүн гаргаһан байнабди. Намда этигэжэ, түсэлдэ хабаадуулһан Жанна Чимитовна Дымчиковада баяраа мэдүүлхэ дуран хүрэнэ.

Сарантуя Дмитриевагай (Жалцановагай) зохёоһон хүгжэмөөр мюзикл бэлдэгдэнэ

- Хүн бүхэн хүсэлтэй байдаг. Тандашье бэелүүлхэ хүсэлнүүд байгаа ёһотой...

- Үшөө олон жэлэй туршада зохёохы ажалаа үргэлжэлүүлхэ хүсэлтэйб. Минии найруулһан хүгжэм шагнагшадые хужарлуулжа, хүнэй зүрхэ сэдьхэлдэ мүр үлөөжэ байбалнь, би баярлахаб. Шэнэ түсэлнүүдые бэелүүлхэ, шэнэ зүжэгүүдые найруулан табиха хүсэлтэйб. Талаан бэлигтэй зонтой элдэб һонирхолтой түсэлнүүдтэ, элдэб жанрнуудта хүдэлхэ дуратайб. Минии нээһэн студида хүүгэдэй шууяан, энеэдэн бү замхаг - энэ минии үшөө нэгэ хүсэл. Хэн мэдэхэб, эндэһээ элитэ зүжэгшэд урган гаражашье магад. Тиихэдэ хэшээлнүүдые үнгэргэхэ гоё залнуудтай, хэмжээ ябуулгануудые эмхидхэхэ багахан тайзантай өөрын амяараа байшантай болохо мүн хүсэлтэйб.

- Һанал хүсэлнүүдтнай бэелүүлэгдэхэнь болтогой. Хөөрэлдөөнэй эсэстэ заншалта болоһон асуудалнууд - гэр бүлэ, сүлөө саг, аяншалганууд тухай хөөрэжэ үгыт.

- Нэн түрүүн намайе тэсэбэритэйгээр дэмжэжэ байһан гэр бүлэдөө баяр хүргэхэ байнаб. Сүлөө сагтаа элдэб янзын амтатай эдеэ хоол бэлдэхэ дуратайб. Минии наһанайм нүхэр, хүбүүмни “Красный бархат” гэжэ тортдо илангаяа дуратай. Заал һаа һайндэртэ бэшэ, юрын үдэр тэрэниие бэлдэхэ гэжэ оролдодогби.

Гэр бүлөөрөө аяншалхада, хэзээдэшье гоё юм ааб даа, теэд һанаһан соо бүтэдэггүйнь харамтай. Дуушан ябахадаа, саг үргэлжэ гастрольдо гарадаг байгааб. Энэ нэгэ талаар ехэ эсэбэритэй һэн. Гастрольнууд лэ минии аяншалга боложо үгэдэг байгаа гэжэ мүнөө һанагшаб (энеэнэ). Улаан-Үдэ руугаа жэлэй хэдэн дахин ошодогби. Ямаршье сагта хүн зондо туһатай байха гэжэ оролдодогби. Һанал нэгэтэнэй дулаахан дүхэриг соо дуратай ажалаа хэжэ ябахадаа, сэдьхэлни баяраар халидаг. Хүгжэм – минии хуби заяан, хүгжэм – минии  хүгжэлтын үндэһэ һуури, минии гүн ухаан.

- Һайн даа! Сагаалганаар таниие амаршалая!

- Баярлаа! Сагаан һарын һайндэрөөр!

Сарантуя Дмитриевагай гэр бүлын архивһаа гэрэл зурагууд