«Алтаргана-2026» наада угтуулан

Буряад Уласай Толгойлогшын дэргэдэ үнгэргэгдэһэн суглаан дээрэ гүйсэдхэхы ба хуули бүридхэлгын засагай түлөөлэгшэд, уласай олониитын ажаябуулагшад, Монгол, Хитад гүрэнүүдэй, Үбэр Байгалай хизаарай ба Эрхүү можын делегацинуудай ерэхэ саг, фестивалиин программада тэдэнэй хабаадалга тухай асуудалнуудые хараа. Тиихэдэ «Алтаргана-2026» гэһэн XVI фестивалиин үнгэргэгдэхэ талмайнуудта нүүдэл суглаанууд үнгэргэгдэхэ.

Буряад Уласай Толгойлогшо Алексей Цыденовэй тэмдэглэһээр, хэмжээ ябуулга Оросой арадуудай нэгэдэлэй жэлдэ үнгэргэгдэжэ, соёлой нягта холбоо харилсаа бэхижүүлхэ шухала талмай болохо. Буряад Улас «Алтаргана» наада үндэр хэмжээндэ үнгэргэхэ бэлэн.

- Манай ехэ һайндэртэ бэлдэжэ байнабди. Энээнһээ урид Монгол гүрэндэ үнгэргэгдэһэн фестиваль үндэр хэмжээндэ эмхидхэгдээ һэн. Бидэ «Алтаргана-2026» фестиваль эмхитэйгээр, һайнаар үнгэргэхэбди гэжэ батаар этигэнэб. Эмхидхэлэй хороон талмайнуудые хаража, дурадхалнуудаа оруулха, ажаглалтануудаараа хубаалдаха. Бидэ заабол эдэ асуудалнуудаар ажал ябуулхабди, июль һарада бултыетнай угтан абахабди, - гэжэ Алексей Цыденов онсолоо.

«Эмхидхэлэй хороондо Буряад Уласай бүхы яамануудай ба эмхи зургаануудай, хүршэ нютаг можонуудай ба гүрэнүүдэй түлөөлэгшэд ороно. Иимэ бүридэлтэй хороон анха түрүүшынхиеэ сугларба. Нааданда бэлдэлгын аргагүй ехэ ажал ябуулагдаа, эмхидхэгшэдтэ тон ехэ баяр хүргэхэ байнаб», - гэжэ Монгол гүрэнэй Буряад соёл ба ёһо заншалнуудые хүгжөөхэ жасын юрэнхылэгшэ Соёлсүрэнгийн Билэгсайхан тэмдэглээ.

Агын Буряадай тойрогой хүтэлбэрилэгшэ Ананда Дондоковой хөөрэһөөр, Үбэр Байгалай хизаарай делегациин бүридэлдэ 500 хүн орожо, «Алтаргана» нааданда хабаадаха. Эрхүү можоһоо фестивальда 200 түлөөлэгшэ ерэхэ гэжэ Эрхүү можын Засагай газарай Түрүүлэгшын орлогшо Андрей Южаков нэмэбэ.

«Алтаргана-2026» гэһэн үндэһэтэнэй уласхоорондын XVI фестиваль Улаан-Үдэдэ июлиин 1-һээ 5 болотор үнгэргэгдэхэ. Хэмжээ ябуулганууд Улаан-Үдэдэ ба Ивалгын аймагта эмхидхэгдэхэ. Уласай ажабайдалда энэ үйлэ хэрэг онсо удха шанартай, һүүлшынхиеэ иимэ хэмжээнэй фестиваль 10 жэлэй саана, 2016 ондо, үнгэргэгдэһэн байна.

Хун сагаан шубуун «Алтаргана-2026» фестивалиин һүлдэ тэмдэг болоно. Энэ тэмдэг 1994 онһоо хойшо үргэн дэлисэтэй хэмжээ ябуулгын тэмдэг гэжэ мэдээжэ. Нютаг можын ажаһуугшад «Аргатай» гэһэн мори хэмжээ ябуулгада шэлэн абаа. Тиихэдэ «Алтаргана-2026» фестивалиин эмхидхэлэй хороон тамирай ба соёлой программа баталаа.

Июлиин 1-дэ, фестивалиин түрүүшын үдэр, хабаадагшадые бүридхэхэ. 20:00 сагта Оперо болон баледэй театрай Театральна талмай дээрэ тамиршадай ба коллективүүдэй жээрэб таталган болохо.

Июлиин 2-то 10:00 сагта фестивалиин һэеы гэрнүүдэй хотын нээлгэн болохо. Һэеы гэрнүүд Улаан-Үдэ хотын ФСК-гай дэбисхэр дээрэ табигдаха. Буряад Уласай аймагууд гурбан үдэрэй туршада үзэсхэлэн дэлгэхэ, наймаа ябуулха юм. 12:00 сагһаа 17:00 саг болотор Түбэй стадион дээрэ һур харбалгаар уридшалһан мүрысөөнүүд үнгэргэгдэхэ. 14:00 сагта стадион дээрэ hээр шаалган эхилхэ.

СССР-эй арадай артист Г. Цыдынжаповай нэрэмжэтэ Оперо болон баледэй театр соо 10.30 сагта буряад эстрадна дуунай конкурс эхилхэ, харин Х. Намсараевай нэрэмжэтэ Буряадай академическэ драмын театрта фольклорно коллективүүдэй «Буряад хүнэй нэгэ үдэр» гэһэн конкурс үнгэргэгдэхэ. Буряад театрай бага тайзан дээрэ үльгэршэдэй ба одическа поэзи гүйсэдхэгшэдэй мүрысөөн түсэблэгдэнхэй. Буряад арадай дуунуудые гүйсэдхэгшэдэй мүрысөөн П.И. Чайковскиин нэрэмжэтэ Урлалай колледждо эмхидхэгдэхэ. Н.А. Бестужевай нэрэмжэтэ гүрэнэй Ород драмын театрай тайзан дээрэ «Нютагай бүжэг» гэһэн буряад хатар гүйсэдхэгшэдэй мүрысөөн үнгэргэгдэхэ. «Еврозона» кинотеатр соо баримтата ба уран һайханай киногой конкурс эмхидхэгдэхээр хараалагданхай. Үндэһэтэнэй номой санда буряад поэзи уншагшадые сэгнэхэ, Ц. Сампиловай нэрэмжэтэ Уран һайханай музейдэ арадай жэжэ олзын ажалай, шэмэглэлэй ба гараараа хэһэн урлалай конкурс үзэсхэлэн эмхидхэгдэхэ. Соёл ба мүнөө сагай урлал хүгжөөлгын «Залуу» гэһэн түбтэ мүнөөнэй урлалай үзэсхэлэн нээгдэхэ гэжэ баталагдаа.

Улаан-Үдэ хотын ФСК-да нэгэ доро хэдэн мүрысөөнүүд үнгэргэгдэхэ - «Буряад хубсаһан: заншалнууд ба мүнөө саг» гэһэн модельернүүдэй ажалнуудай, гэрэл номой, зурагуудай, буряад-монгол бэшэгэй гэхэ мэтэ мүрысөөн-үзэсхэлэнгүүд үнгэргэгдэхэ юм.

Соведүүдэй талмай дээрэ 10:30 сагта уласай ажаһуугшадта ба айлшадта хүүгэдые зугаалуулха программа дурадхагдаха. Оперо болон баледэй театрай Театральна талмай дээрэ үндэһэ яһатанай соёлой «Караван дружбы» гэһэн фестиваль эхилхэ. 21:30 сагһаа 23:00 саг болотор залуушуулай «Урагшаа!» гэһэн шоу-программа үнгэргэгдэхэ юм. 19:00 сагта Түбэй стадион дээрэ «Алтаргана-2026» гэһэн үндэһэтэнэй уласхоорондын XVI фестивалиин нээлгын баяр ёһолол эхилхэ.

Июлиин 3-да 11:00 сагһаа 19:00 саг болотор Ивалгын аймагта оршодог Янгаажан дасанай ипподром дээрэ «Мори урилдаан», «Морин эрдэни» гэһэн мориной шэмэг заһалай конкурс хараалагданхай. Улаан-Үдын Түбэй стадион дээрэ 10:00 сагта һур харбалгаар, бүхэ барилдаагаар, hээр шаалгаар, шагай наадаар, шатараар мүрысөөнүүдэхилхэ.

Буряад Уласай ниислэлэй театральна талмайнууд дээрэ уран һайханай мүрысөөнүүд үргэлжэлхэ, харин ФСК-да «Дангина», «Нангин бууса» конкурснууд үнгэргэгдэхэ. Үбэр Байгалай арадуудай этнографическа музейдэ 17.00 сагһаа «Ёохорой һүни» гэһэн фестиваль эхиеэ абаха.

Июлиин 4-дэ Улаан-Үдэ хотын Түбэй стадион дээрэ һур харбалгаар, бүхэ барилдаагаар, hээр шаалгаар, шагай наадаар, шатараар мүрысөөнүүд үргэлжэлхэ, илагшад элирүүлэгдэхэ, тамиршадые шагнаха.  

«Алтаргана-2026» гэһэн үндэһэтэнэй уласхоорондын XVI фестивалиин уран һайханай конкурснуудта илагшадые шагналгын баяр ёһолол Соведүүдэй талмай дээрэ үнгэргэгдэхэ. Уласхоорондын XVI фестивалиин хаалгын баяр ёһолол, гүрэнүүдэй ба нютаг можонуудай түлөөлэгшэдэй тоглолто, фестивалиин туг дамжуулалгын үйлэ хэрэг Улаан-Үдын Түбэй стадион дээрэ 20.00 сагта эхилхэ.