Циркын аренэ дээрэ – Екатерина Вахняк!

Буряад Уласай габьяата артист Екатерина Дмитриевна Болотова (Вахняк) хори гаран жэлэй туршада Буряадай гүрэнэй Майдари Жапхандаевай нэрэмжэтэ циркдэ хүдэлнэ. Холо ойгуур мэдээжэ болоһон Буряадай циркын солист, талаан бэлигтэй артистнуудай нэгэн Екатерина Болотова нэгэтэ шэлэн абаһан мэргэжэлдээ үнэн сэхэ ябаһаар.

- Екатерина Дмитриевна, циркын артист болохоб гэжэ бага наһанһаа хүсэлтэй байгаа гүт?

- Би Улаан-Үдэ хотодо Римма Санжиевна, Дмитрий Иванович Вахняктанай эбтэй эетэй гэр бүлэдэ түрэһэмби. 1-дэхи класста һуража байхадамни, аба эжымни намайе Улаан-Үдэ хотын Хүүгэдэй тамирай 3-дахи һургуулиин спортивна гимнастикын секцидэ үгэһэн юм. Минии һоригшо Наталья Юрьевна Афанасьева шадал шадабарииемни, тэрэ үедэ туйлаһан амжалтануудыемни сэгнэжэ, циркын һургуулида бэеэ туршахыемни дурадхаа һэн.

Тиигэжэ би 10 наһатайдаа Майдари Жапхандаевай нэрэмжэтэ Буряад Уласай циркын һургуулида ороһон байнаб. Мүнөө минии һоригшо Наталья Юрьевна уласай циркын һургуулиин захиралаар хүдэлнэ.

Тэрэ үедэ намда тиимэшье бэлэн байгаагүй. Хүүгэдэй наадажа ябахые харахадаа, хорхойтохош даа. Секциһээ болихо һэдэлгэ хэды дахин гаргаашье һаамни, аба эжымни намайгаа дэмжэжэ, ехэ тэсэбэри гаргажа, зөөлэн үгөөрөө, зөөлэн хандасаараа урма зоригыемни заһажа, нэгэшье һорилгоһоо үлөөнгүй ябуулаа. Аба эжын оролдолгоор циркын һургуулиин шабинартай хамта олон хотонуудаар гастрольдо ябааб.

Улаан-Үдэ хотын 17-дохи дунда һургуули дүүргэһэнэй удаа Буряад Уласай Соёлой ба урлалай училищида орожо, «циркын артист, багша» гэжэ мэргэжэлтэй болоо һэм. 2012 ондо Зүүн Сибириин соёлой ба урлалай академи «зүжэглэгдэмэл наадануудай, олоной хабаадалгатай һайндэрнүүдэй уран найруулагша, багша» мэргэжэлээр дүүргэһэн байнаб.

Абамни полициин капитан, эжымни сэрэгэй комиссариадта хүдэлдэг һэн. Соёлой һалбарида ямаршье хабаагүй мэргэжэлтэйшьеһаа, тоглолтонуудые, зүжэгүүдые хараха ехэ дуратай. Бага наһанһаа циркын артист болохоб гэжэ би мэдэдэг һэм.

- Танай эрхилжэ ябаһан ажал тиимэшье бэлэн бэшэ, нарин илгаануудтай хизаарлалтануудтай гэжэ мэдэнэбди. Гэхэтэй хамта танай ажал олондо баяр асардаг.

- Бидэ, таһалгаряагүй циркын артистнууд, бэе махабадаа һайнаар абажа ябаха, жэл бүри эмнэлгын газарта бэеэ шалгуулха, аюулгүйн техникэ жэншэдгүй сахиха, һайнаар амарха ёһотойбди. Гэмтэхэ ушарнуудшье болодог, илангаяа агаарай акробатикада. Манай ажалда тон ехэ тэсэбэри, оролдолго, журам хэрэгтэй. Гастрольнуудта хэдэн һараар ябахашье саг болодог. Олон жэлэй туршада өөрөө өөртэеэ тэмсэжэ, зоригтой, шиидэмгэй болооб, эхилһэн хэрэгээ заабол дүүргэдэгби.

Би ажалдаа дуратайб. Харагшадай, илангаяа үхибүүдэй галтайхан, баяраар дүүрэн нюдэнүүдые хаража байхада, хэды гоёб даа. Тэдэнэй һайн сэгнэлтэнүүд, һанамжанууд бидэниие урмашуулдаг, дэмы хүдэлнэгүйбди, хүн зондо баяр асарнабди гэһэн мэдэрэл далижуулдаг.

- Циркын ямар жанрнуудые шудалһан байнабта?

- Акробатика, гимнастика, олон юумэ шэдэжэ шүүрэлгэ (жонглер), диаболо, хула-хупаар наадалга гэхэ мэтэ циркын гол жанрнуудта һураһан байнаб. Москва хотын Ехэ циркдэ мэргэжэлээ дээшэлүүлжэ, тусхай программаар һурааб, Оросой арадай артист Марина Львовна Осинскаягай хүтэлбэри доро мастер-классуудта хабаадажа, түмэр утаһан дээгүүр ябадаг эквилибристикэ гэжэ орёо жанр шудалһан байнаб. Бүхы юумэндэ оролдолго гаргажа, хэжэ ябаһан ажалдаа хананхатайгаар хандабал, ямаршье юумэндэ һурахаар.

- Гастрольнуудай хажуугаар циркын уласхоорондын олон фестивальнуудта амжалтатайгаар хабаадаһан байнат, мүн аренэ дээрэ табигдаһан хүүгэдэй онтохонуудта рольнуудые наададаг гэжэ мэдэнэбди...

- Суг ажалтанаараа Буряадайнгаа аймагуудаар, хизааргүй ехэ оронойнгоо хото һуурингуудаар, хари гүрэнүүдээр гастрольдо ябахадамнай, харагшад бидэниие дулааханаар угтан абадаг юм. Дубай хотодо үнгэргэгдэһэн «Дубайские игры», Монгол гүрэнэй ниислэл Улаан-Баатарта болодог «Их наадамда» хабаадахаһаа гадна манай Орос гүрэндэ эмхидхэгдэдэг уласхоорондын «Утренняя звезда», «Мамонтёнок» гэхэ мэтэ фестивальнуудта оролсоһон байнаб.

Циркын аренэ дээрэ табигдаһан «Русалочка», «Джуманджи», «Мадагаскар», «Маугли», «Белоснежка и семь гномов», «Легенды Белого месяца» болон бусад онтохонуудта рольнуудые мүн наададагби. Харагшадаа баярлуулхын, урмашуулхын тула ажалаа таһалгаряагүй ябуулжа, һорилгоёо хэжэ, шэнэ һонирхолтой юумэнүүдые харуулжа, хүн зоной зүрхэ сэдьхэлдэ сэсэг тарижа, эрмэлзэл ехэтэйгээр хүдэлхэ гээшэ шухала гэжэ тоолодогби. Харагшадай халуун альга ташалган тон ехэ шагнал ха юм.

- Гэртээ сүлөөтэйхэн һуужа байха саг олдодог гү?

- Хүндэтэ амаралтада гараха сагни ойртоо. Тиихэдээ одоол сүлөөтэй болохоб гэжэ һанагшаб. Харин мүнөө дээрээ үе-үе болоод лэ, чемоданаа суглуулха ажалтай байгшабди. Би нэгэ зүг руу гастрольдо гарадагби, нүхэрни нүгөө зүг руу (энеэнэ). Аба эжынэрнай холо, тиимэһээ хүүгэднай ехэнхидээ маанадаараа ябадаг.

Наһанаймни нүхэр Тимур Болотов баһал артист мэргэжэлтэй, Зүүн Сибириин соёлой ба урлалай академи түгэсхэһэн. Оюутад байхадаа танилсаабди, хэмжээ ябуулгануудта ходо харалсадаг һэмди. Тайзан маниие уулзуулһан юм. Тимур «Буряад Уласай габьяата артист» гэжэ үндэр нэрэ зэргэдэ хүртэһэн. Бидэ 17 жэлэй саана хуби заяагаа ниилүүлээбди, хоёр һайхан үринэрые хүмүүжүүлнэбди.

Ехэ басагамнай Арина гэжэ нэрэтэй, мүнөө 8-дахи класста һурана. Ехэнхи зүжэгшэдэй хүүгэдтэл адли, тайзан дээрэ үндыгөө гэхэдэ, алдуу болохогүй. Арина хатарха дуратай, «Угол зрения» гэжэ студида ябадаг, заримдаа абатаяа тоглолтонуудта хабаададаг. Хатарай һургуулида орожо, баһал артист болохо хүсэлтэй. Бага басаган Дарьяна мүнөө 6 наһатай, эгэшэтэеэ хамта «Угол зрения» гэжэ хатарай студиин хэшээлнүүдтэ ябадаг.

Амаралтын үедэ гэр бүлөөрөө сагаа үнгэргэхые оролдодогбди, аяншалха, гэртэхиндээ айлшаар ошохо дуратайбди. Нүхэрэймни эжы Агада, минии аба эжы Геленджик хотодо ажаһуудаг. Дүү басагамни Наташа гэжэ нэрэтэй, Краснодарта байдаг. Тимур нүхэрни даруу номгон зантай, намда ходо туһалжа, дэмжэжэ байдаг. Ажалһаа гэртээ урид ерээ һаа, амтатайхан эдеэ хоолшье бэлдэжэрхихэ. Иимэл юрын гэр бүлэбди.

- Екатерина Дмитриевна, манай асуудалнуудта харюусаһандатнай баяр хүргөөд, соёлшодой һайндэрөөр танай гэр бүлые амаршалнабди. Үшөө олон жэлдэ харагшадаа баярлуулжа ябыт даа!

PS: Энэ үдэрнүүдтэ Буряад Уласай габьяата артист Болотова (Вахняк) Екатерина Дмитриевна түрэл коллективтэеэ Хабаровск хотодо байна. Буряад Уласай гүрэнэй Майдари Жапхандаевай нэрэмжэтэ циркын гастрольнууд мартын 21-һээ апрелиин 5 болотор үргэлжэлхэ.