Буряад-монгол зурхай сентябриин 22-һоо 29 болотор

Сентябриин 22, гарагай 2, буряад-монгол литээр шэнын 1.

Шэнын 1-дэ замда гарахада, дэгэл хубсаһа эсхэхэдэ, газар хахалхада, таряа ногоо тариха­да, эд бараа, адуу мал худалдан абахада, шэнэ гэр бодхооходо – юрэл, һанаһанаа бүтээхэдэ урагшатай һайн. Адуу мал хүнгэлхэгүй, үһэ нооһыень хайшалхагүй, хүүр залахагүй; муу муухайе галдахада, модо унагаахада, эртэ үглөөгүүр ябахада - үбшэн хүрэхэ.

Амгалан тайбанай, баялигай, малгайн, гу­талай, хубсаһанай хэшэг даллага абахада; га­хай, хонин, туулай жэлтэй хүнүүдтэ хии мори­ёо хиидхэхэдэ һайн үдэр.

«Айлшанай» үүдэн нээгдэнэ: айлшадые урихагүй.

Энэ үдэр харгыда гарахада, зүүн зүг руу муу, бэшэ тээшэ зүглэхэдэ һайн.

Нохой жэлтэндэ һанаһанаа бүтээхэдэ ураг­шатай, хонин жэлтэнэй буянай гараг.

Үһэеэ абхуулхада – наһан хорохо.

Сентябриин 23, гарагай 3, буряад-монгол литээр 2.

2-то айраг тараг бүрихэдэ, эмнэлгэ эхил­хэдэ, тушаалда томилогдоходо, хубсаһа хунар эсхэхэдэ, пеэшэ табихада, газар хахалхада, та­ряа ногоо тарихада, эд бараа, адуу мал худал­дан абахада һайн. Адуу малай нооһыень хай­шалхые, адуу мал хүнгэлхые, замда гарахые тэбшэхэ.

Амгалан тайбанай, баялигай хэшэг даллага абахада; хулгана, луу, бишэн жэлтэй хүнүүдтэ хии мориёо хиидхэхэдэ һайн үдэр.

«Наймаанай» үүдэн нээгдэнэ: олзын хэрэг эрхилхэгүй.

Энэ үдэр «морин үхэхэ, эмээл хухарха» ушарһаа харгыда гарахада муу, илангаяа зүүн зүг руу муу.

Морин, могой жэлтэнэй урагшатай үдэр; хулгана, гахай жэлтэнэй буян үйлэдэхэ гараг. Тахяа, бишэн жэлтэндэ муу үдэр, һэргэг ябаха хэрэгтэй.

Үһэеэ абхуулхада – үбшэндэ, хэрүүл аманда.

Сентябриин 24, гарагай 4, буряад-монгол литээр 3.

3-да замда гарахада, хубсаһа хунар эсхэ­хэдэ, шэнэ гэр бодхооходо, пеэшэ табихада, шэнэ гэртэ нүүхэдэ, газар хахалхада, таряа но­гоо тарихада, малай нооһо хиргахада, эд ба­раа, адуу мал худалдажа абахада һайн. Худаг малтахада, бэриин үйлэнүүдые бүтээхэдэ муу.

Амгалан тайбанай, мориной хэшэг далла­га абахада; бар, морин, нохой жэлтэй хүнүүдтэ хии мориёо хиидхэхэдэ һайн.

«Хүбүүнэй» үүдэн нээгдэнэ: хүүгэдэй шуха­ла хэрэг бүтээхэгүй, үһыень абахагүй, гэрһээ холо эльгээхэгүй.

Энэ үдэр харгыда гарахада, урда зүг руу муу, бэшэ тээшэ зүглэхэдэ һайн.

Хулгана, гахай жэлтэнэй һайн гараг; үхэр, луу, нохой жэлтэнэй буян үйлэдэхэ үдэр. Мо­рин, могой жэлтэн һэргэг байхые оролдог.

Үһэеэ абхуулхада – баялигта.

Сентябриин 25, гарагай 5, буряад-монгол литээр 4.

Этигэл Хамбын найр.

4-дэ багша, шаби болоходо, аралжаа най­маа ябуулхада, модоор ура дарха хэхэдэ, адуу малай үһэ нооһыень хайшалхада, тэдэниие гаргахада, бэриин хэрэгүүдые бүтээхэдэ һайн. Дэгэл хубсаһа эсхэхые, адуу мал хүнгэлхые тэбшэхэ.

Амгалан тайбанай, баялигай, малгайн, гу­талай, хубсаһанай хэшэг даллага абахада; га­хай, хонин, туулай жэлтэй хүнүүдтэ хии мори­ёо хиидхэхэдэ һайн үдэр.

«Бэриин» үүдэн нээгдэнэ: хурим түрэ хэхэгүй.

Энэ үдэр харгыда гарахада, баруун зүг руу муу, бэшэ зүгүүд руу зүглэхэдэ һайн.

Бар, туулай жэлтэнэй урагшатай үдэр, ха­рин тахяа, бишэн жэлтэнэй буян үйлэдэхэдэ һайн. Үхэр, луу, хонин, нохой жэлтэн һэргэг ябахые оролдохо.

Үһэеэ абхуулхада – зүһэ шарай һайжарха.

Сентябриин 26, гарагай 6, буряад-монгол литээр 5.

5-да багша, шаби болоходо, замда гарахада, бусажа ерэхэдэ, гүү барихада, мал хүнгэлхэдэ, адуу малай үһэ нооһыень хайшалхада, газар хахалхада, таряа ногоо тарихада һайн. Мо- доор ура дарха хэхые, нүүхые, дэгэл хубсаһа эс­хэхые, наһа барагшын үйлэ бүтээхые тэбшэхэ.

«Түрэлнүүдэй» үүдэн нээгдэнэ: түрэл га­ралнуудтаяа найрлахагүй.

Энэ үдэр харгыда гарахада, баруун зүг руу муу, бэшэ тээшэ зүглэхэдэ һайн.

Амгалан тайбанай, хониной хэшэг даллага абахада һайн.

Хонин, тахяа, бишэн жэлтэнэй урагша­тай һайн үдэр; морин, бишэн жэлтэнэй буя­най үдэр. Бар, туулай жэлтэнэй чисаа гараг – һэргэг ябаха хэрэгтэй.

Үһэеэ абхуулхада – баялигта.

Сентябриин 27, гарагай 7, буряад-монгол литээр 5 (дабхарлаба).

5-да багша, шаби болоходо, замда гарахада, бусажа ерэхэдэ, гүү барихада, мал хүнгэлхэдэ, адуу малай үһэ нооһыень хайшалхада, газар хахалхада, таряа ногоо тарихада һайн. Модоор ура дарха хэхые, нүүхые, дэгэл хубсаһа эсхэ­хые, наһа барагшын үйлэ бүтээхые тэбшэхэ.

«Түрэлнүүдэй» үүдэн нээгдэнэ: түрэл га­ралнуудтаяа найрлахагүй.

Энэ үдэр харгыда гарахада, баруун зүг руу муу, бэшэ тээшэ зүглэхэдэ һайн.

Амгалан тайбанай, таряанай хэшэг дал­лага абахада һайн. Бар, морин, нохой жэлтэй хүнүүдтэ хии мориёо хиидхэхэдэ һайн үдэр.

Үхэр жэлтэнэй урагшатай гараг; бар, туу- лай жэлтэнэй буян үйлэдэхэ үдэр. Хулгана, га­хай жэлтэндэ урагшагүй үдэр, һэргэг байха.

Үһэеэ абхуулхада – баялигта.

Сентябриин 28, гарагай 1, буряад-монгол литээр 6.

6-да газар хахалхада, таряа ногоо тариха­да, адуу мал номгоруулхада, һургахада һайн. Аралжаа наймаа ябуулхые, адуу малай үһэ нооһыень хайшалхые, эд бараа, адуу мал ху­далдажа абахые, худалдахые, хажуу тээшэ үгэхые, дэгэл хубсаһа эсхэхые тэбшэхэ.

«Хэрэмэй» үүдэн нээгдэнэ: гэрэй һуури татахагүй, гэр байра заһабарилхагүй, зөөлгэхэгүй.

Энэ үдэр харгыда гарахада, зүүн зүг руу муу, бэшэ тээшэ зүглэхэдэ гэмгүй.

Энэ үдэр амгалан тайбанай, эдеэ унданай, баялигай, адуу малай хэшэг даллага абахада һайн.

Луу жэлтэнэй урагшатай һайн гараг.

Үһэеэ абхуулхада – зүһэ шарай һайжарна.

Жаргал лама ДУГДАНОВ бэлдэбэ