Ниигэм 20 oct 2025 867

​Буряад-монгол зурхай октябриин 20-һоо 26 болотор

© фото: Анна Огородник

Октябриин 20, гарагай 2, буряад-монгол литээр 29.

Энэ ехэ үдэр Нирманарати замби түбиһөө бурхад буужа, хүн зоной хэһэн муу ба һайн үйлэ хэрэгүүдые сэгнэдэг.

29-дэ дайсаниие номгодхоходо, ада шүдхэрые да­рахада, гүү барихада, мал гаргахада, агнахада һайн. Хурим түрэ наадахые, дэгэл хубсаһа эсхэхые, аралжаа наймаа хэхые, адуу мал худалдахые, үһэ нооһыень хайшалхые тэбшэхэ.

«Үхэлэй үүдэн нээгдэнэ» - наһа барагшын хэрэг бүтээхэгүй.

Энэ үдэр харгыда гарахада, баруун зүг руу муу, бэшэ тээшэ гэмгүй.

Амгалан тайбанай, баялигай, малгайн, гуталай, хубсаһанай хэшэг даллага абахада; гахай, хонин, туулай жэлтэй хүнүүдтэ хии мориёо хиидхэхэдэ, һайн үдэр.

Нохой жэлтэндэ һанаһанаа бүтээхэдэ урагшатай, хонин жэлтэнэй буянай гараг.

Үһэеэ абхуулхада – һүнэһэн зайлаха.

Октябриин 21, гарагай 3, буряад-монгол ли- тээр 30.

Бурхан багшын дүйсэн үдэр.

30-да айраг тараг бүрихэдэ һайн. Адуу малай үһэ нооһо хиргахые, тэдэниие хүнгэлхые, эд бараа, адуу мал худалдажа абахые, бэриин, наһа барагшын үйлэнүүдые бүтээхые тэбшэхэ.

«Ниитын үүдэн нээгдэнэ» - суглаа зарлахагүй, шу­хала уулзалга эмхидхэхэгүй.

Харгыда гарахада, зүүн зүг руу муу, бусад зүг руу һайн.

Амгалан тайбанай, баялигай хэшэг даллага абаха­да; хулгана, луу, бишэн жэлтэй хүнүүдтэ хии мориёо хиидхэхэдэ, һайн үдэр.

Морин, могой жэлтэнэй урагшатай үдэр; хулгана, гахай жэлтэнэй буян үйлэдэхэ гараг. Тахяа, бишэн жэлтэндэ муу үдэр, һэргэг ябаха хэрэгтэй.

Үһэеэ абхуулхада – хэрүүл аманда; аминда харша.

Октябриин 22, гарагай 4, буряад-монгол литээр шэнын 1.

Шэнын 1-дэ замда гарахада, дэгэл хубсаһа эсхэхэ­дэ, газар хахалхада, таряа ногоо тарихада, эд бараа, адуу мал худалдан абахада, шэнэ гэр бодхооходо, худаг малтахада һайн. Адуу малай үһэ нооһыень хайшалхагүй, хүнгэлхэгүй, хүүр залахагүй. Муу муу­хайе галдахада, гал заяашаяа бузарлахада, модо уна­гаахада, эртэ үглөөгүүр холо ойгуур ябахада, үбшэн дэлгэрхэ.

“Айлшанай” үүдэн нээгдэнэ: айлшадые ури- хагүй.

Энэ үдэр харгыда гарахада, зүүн зүг руу муу, бэшэ тээшэ зүглэхэдэ һайн.

Амгалан тайбанай, мориной хэшэг даллага абаха­да; бар, морин, нохой жэлтэй хүнүүдтэ хии мориёо хиидхэхэдэ һайн.

Хулгана, гахай жэлтэнэй һайн гараг; үхэр, луу, но­хой жэлтэнэй буян үйлэдэхэ үдэр. Морин, могой жэл­тэн һэргэг байхые оролдог.

Үһэеэ абхуулхада – наһан хорохо.

Октябриин 23, гарагай 5, буряад-монгол литээр 2.

2-то айраг тараг бүрихэдэ, ноёной тушаал эзэлхэ­дэ, эмнэлгэ эхилхэдэ, хубсаһа хунар эсхэхэдэ, пеэшэ табихада, газар хахалхада, таряа ногоо тарихада, эд бараа, адуу мал худалдан абахада һайн. Адуу малай нооһыень хайшалхые, адуу мал хүнгэлхые, замда га­рахые тэбшэхэ.

“Наймаанай” үүдэн нээгдэнэ: олзын хэрэг эрхилхэгүй.

Амгалан тайбанай, хүүгэдэй хэшэг даллага абахада һайн. Тахяа, үхэр, могой жэлтэй хүнүүдтэ хии мориёо хиидхэхэдэ һайн.

Бар, туулай жэлтэнэй урагшатай үдэр, харин тахяа, бишэн жэлтэнэй буян үйлэдэхэдэ һайн. Үхэр, луу, хо­нин, нохой жэлтэн һэргэг ябахые оролдохо.

Үһэеэ абхуулхада – хэрүүл аманда, заргада.

Октябриин 24, гарагай 6, буряад-монгол литээр 3.

Амгалан жаргалантай Дашанима үлзытэ үдэр аби­шиг (Ваан) хайрлахада, һайтар байгуулхада (рамнай үргэхэдэ), бурханай тахилга хэхэдэ һайн.

Сог буянта Бальжанима үдэр амиды ба нүгшэһэнэй ямаршье үйлэдэ һайн. Энэ сагта Синпүн гэхэ мэтэ га­зарай бусад эзэдэй байбалшье, али үгышье һаань, согто хутаг, буян болохо.

3-да замда гарахада, хубсаһа хунар эсхэхэдэ, шэнэ гэр бодхооходо, пеэшэ табихада, шэнэ гэртэ ороходо, газар хахалхада, таряа ногоо тарихада, малай нооһо хиргахада, эд бараа, адуу мал худалдажа абахада һайн. Худаг малтахада, бэриин үйлэнүүдые бүтээхэдэ муу.

“Хүбүүнэй” үүдэн нээгдэнэ: хүүгэдэй шухала хэрэг бүтээхэгүй, үһыень абахагүй, гэрһээ холо эльгээхэгүй.

Энэ үдэр харгыда гарахада, урда зүг руу муу, бэшэ тээшэ зүглэхэдэ һайн.

Амгалан тайбанай, хониной хэшэг даллага абахада һайн.

Хонин, тахяа, бишэн жэлтэнэй урагшатай һайн үдэр; морин, бишэн жэлтэнэй буянай үдэр. Бар, туу­лай жэлтэнэй чисаа гараг – һэргэг ябаха хэрэгтэй.

Үһэеэ абхуулхада – баялигта.

Октябриин 25, гарагай 7, буряад-монгол ли- тээр 4.

4-дэ багша, шаби болоходо, аралжаа наймаа ябуулхада, модоор ура дарха хэхэдэ, адуу малай үһэ нооһыень хайшалхада, тэдэниие гаргахада, бэриин хэрэгүүдые бүтээхэдэ һайн.

Дэгэл хубсаһа эсхэхые, адуу мал хүнгэлхые тэбшэ­хэ.

“Сэрэгэй” үүдэн нээгдэнэ: сэрэг хүдэлгэхэгүй, заргалдахагүй.

Энэ үдэр харгыда гарахада, баруун зүг руу муу, бэшэ зүгүүд руу зүглэхэдэ һайн.

Амгалан тайбанай, таряанай хэшэг даллага абаха­да һайн. Бар, морин, нохой жэлтэй хүнүүдтэ хии мо­риёо хиидхэхэдэ, һайн үдэр.

Үхэр жэлтэнэй урагшатай гараг; бар, туулай жэл­тэнэй буян үйлэдэхэ үдэр. Хулгана, гахай жэлтэндэ урагшагүй үдэр, һэргэг байха.

Үһэеэ абхуулхада – зүһэ шарай һайжарха.

Октябриин 26, гарагай 1, буряад-монгол ли- тээр 5.

5-да багша, шаби болоходо, замда гарахада болон бусажа ерэхэдэ, гүү барихада, мал хүнгэлхэдэ, адуу малай үһэ нооһыень хайшалхада, газар хахалхада, таряа ногоо тарихада, хүүр залахада һайн. Модоор ура дарха хэхые, нүүхые, дэгэл хубсаһа эсхэхые, наһа барагшын үйлэ бүтээхые тэбшэхэ.

“Түрэлнүүдэй” үүдэн нээгдэнэ: түрэл гаралнууд- таяа найрлахагүй.

Энэ үдэр харгыда гарахада, баруун зүг руу муу, бэшэ тээшэ зүглэхэдэ һайн.

Энэ үдэр амгалан тайбанай, эдеэ унданай, баяли­гай, адуу малай хэшэг даллага абахада һайн.

Луу жэлтэнэй урагшатай һайн гараг.

Үһэеэ абхуулхада – баялигта.

Жаргал лама ДУГДАНОВ бэлдэбэ

Фото: Анна Огородник