Нютагтаа хүндэтэй ахатамнай

“Хүн ахатай, дэгэл заха­тай” гэhэн буряад арадай оньhон үгэдэ hургаалай, хүмүүжүүлгын ойлгосо оро­дог гээшэ. Аханараараа омогорхоhон мүрнүүд урданай дуунууд соошье элихэнээр дуулдаха:

Дайдадаа унаха даагатайб,

Дахалдаад ябаха ахатайб,

Далайда гараха онгосотойб,

Дахуулаад ябаха ахатайб...

Намжар hайхан даа Шастын үндэр орьёлой хормойдо, Эхын ялгын энгэр соо ор­шодог Лугшахаан нютагнай. “Ша­ста - дээдын бурхадай, гэгээрhэн багшанарай ба замбуулинай арюун түрэлтэнэй холбооной, уулзалгын га­зар” гээд нэрлэгдэдэг гэхэ. Тойроод үзэсхэлэн гоё, эм домто үнгын урга­малтай байгаали, үргэл мүргэлтэй нангин газарнууд: Эхын ялга, Гуль­маагта, Тэмээн хада, ая гангын хан­галтай тунгалаг сэбэр агаар, үндэр хадын хабшалhаа хүүен-шааян урдаһан аршаанта уhан, баян бардам байдалтай, алдар соло ехэтэй хүн зо­ниинь.

Yнэхөөрөөшье, энэ багахан нютагhаа ямар олон бэлигтэй дуута суута зон урган гараhан бэ даа: Со­циалис Ажалай Геройнууд, эмшэд, соёлой ажалшад, дуушад, арад зоноо хүтэлхэ шадалтай хүтэлбэрилэгшэд, эрдэмтэд, тамиршад!

Леонид Базарович Линхоев Бар­гажанай аймагай Лугшахаан нютагта хүдэлмэришэ, үнэр баян Базар Цы­ренович Бальжин Бояновна хоёрой эбтэй эетэй бүлэдэ ууган хүбүүниинь боложо, 1952 оной майн 9-дэ түрэhэн намтартай. Лёня хүбүүхэн хойноо найман дүүнэрые дахуулжа, булган hүүлтэй ахамнай гүүлэжэ, баяртай ябадаг байhан. Тэрэ сагта айлай ехэ үри байха гээшэ ехэ хүндэтэйшье, харюусалгатайшье байгаа. Юундэб гэхэдэ, аба эжы хоёрынь колхозой ажалда ябаха, мүн үмсын ажал бай­ха, теэдшье гэр бүлын ажал бараг­даа hэн гү даа, дүүнэрээ анхарха, дахуулха, ном hударынь шалгаха гэхэ мэтэ. Базар Цыреновичтэнэй юhэн үхибүүдэйнь долоониинь дээдэ hургуули дүүргэhэн. Мүнөө тэдэнэр нэгэ дуугаар “эндэ ахаймнай үүргэ ехэхэн байhан даа” гэжэ омогорхон тэмдэглэдэг.

Лёня багаhаа hургуулида hурахадаа оролдосотой, hүбэлгэн бэрхэ, хурса ухаатай, нүхэд соогоо “урилдаанай урда заха, барилдаанай баруун заха барижа”, магтаалда хүртэжэ ябадаг hэн.

Амжалтатайгаар hуралсалаа дүүргэhэнэй удаа Леонид Томскын гүрэнэй политехническэ дээдэ hургуулида орожо, электротехникын та­лаар мэргэжэлтэн боложо гараhан юм. Һуралсалайнгаа hүүлээр дээдэ hургуулиингаа кафедрада шэнжэ­лэгшээр хүдэлхэеэ үлэһэн.

Удаань 1976-1978 онуудаар, Хойто зүгэй зайн галай подстанциин албанай даргын орлогшоор ажаллажа байхадань, бэрхэ хүбүүе аймагай за­саг дарганар обёоржо, Баргажанай аймагай ВЛКСМ-эй нэгэдэхи секре­таряар зууршалhан байна. Энэ саг­та комсомолой эмхинүүдэй, залуу­шуулай дүүрэн хүсэдөөр ажаллажа байhан үе. Залуушуул булта эдэбхи ехэтэйгээр, урагшаа hанаатайгаар, энеэдэ наадатайгаар зорилгонуудаа дүүргэхэл даа.

1981 ондо Леонид Базарович Ула­най колхозой түрүүлэгшын орлогшоор томилогдожо ерэhэн. Энэ тушаалда дүрбэн жэлэй хугасаа соо ажаллахадаа, нютаг зонойнгоо дунда ехэ хүндэтэй болоhон, бэрхэ удари­дагша байhанаа харуулжа шадаhан байха. Удаань партиин шугамаар тэрэ саашанхи замаа үргэлжэлүүлһэн юм. Аймагайнгаа партийна хороо­ной албан захирагшаар, hүүлээрнь Буряадай партиин хорооной ин­структораар дэбжүүлэгдэжэ ажал­лаа. Саашадаа Леонид Базарович олохон жэлнүүдтэ Кабанскын айма­гай партиин үйлэдбэриин талаар хорооной хоёрдохи секретаряар, Тимлюйн асбестцементнэ заводой захиралай орлогшоор, Кабанскын аймагай hунгамалнуудай зүблэлэй түрүүлэгшээр хүдэлөө.

1993 онһоо 2006 он болотор Ле­онид Линхоев Байгалай талаар Бу­ряадай хизаарай албанай хүдэлмэрилэгшөөр, Баргажанай аймагай за­хиргаанай хүдөө ажахын экологиин таhагые даагшаар ябаа.

2007 онһоо 2013 он болотор тэрэ Ростехнадзорой Yбэр Байгалай хүтэлбэриин гүрэнэй инспекторээр ажаллаhан намтартай.

Леонид Базаровичай ажалайнь намтарые хараад үзэхэдэ, олон та­лын абьяастай байhыень тэмдэглэнэ. Залуу наhанhаа засагай дээдын зургаануудта хүдэлхэдөө, олониитын хэды олон, элдэб янзын орёо хэрэгүүдые, асуудалнуудые шиидхэлсэhэн байнаб.

Леонид Базарович жаргалтай аба, нагаса баабай. Тамир хүбүүниинь Энэдхэгэй урда зүгтэ Карнатака мо­жодо оршодог Дрепунг Гоман даса­най ехэ hургуулиин Будаадын гүн ухаанай факультедтэ 13-дахи жэлээ hурана, үшөө 3 жэл hурахань үлөө. Буряад ороноо ерэхэдээ, заатагүй Янжима бурханаа бараалхажа, нютаг зоноо баярлуулжа ошодог заншал­тай.

Татьяна басаганиинь Москвагай гүрэнэй ехэ hургуулиин гүн ухаа­най факультет дүүргээд, Токиогой ехэ hургуулиин магистр болоhоной удаа, Калифорниин ехэ hургуулиин дэргэдэ Беркли хотодо эрдэмэй док­торой нэрэ зэргэ хамгаалhан юм. Мүнөө Нью-Йоркын ехэ hургуулида багшална.

Хүбүүн басаган хоёрынь

Татьяна Леонидовна эрдэм ухаа­най хүгжэлтын Америкын холбооной гэшүүн юм. Олон тоото шэнжэлэлгын ажалнуудые, Япон болон Зүүн хойто Азиин түүхэ тухай номуудые хэблэн гаргаhан байна.

Нютагтаа хүндэтэй аха захатандаа, Леонид Базаровичта хүл хүнгэн, ута наhа, удаан жаргал эдлэжэ ябахыень үреэнэб.

Валентина ПОХОДИЕВА, ажалай ветеран

Лугшахаан hуурин