«Булганһаа булган түрэдэг»

Хэбэд номхон Хэжэнгэ нютаг агууехэ хүнүүдээр баян юм даа. Тэдэнэй дунда Хориин 11 эсэ­гын дэлдэгэр галзуудай үри һадаһан Доржо­палан Дымбрылович Дымбрыловые нэрлэхэ ёһотойбди. Энэ хүн уран гартай дархан, Анаа­гай дасан барилсаһан уран зурагша, уран ба­рималшан, уран зохёол­шо, драматург байгаа. Шадахагүй юумэниинь, үнэхөөрөөшье, үгы бэ­лэй. Хани нүхэрынь, Гэма Бадмаевна Бадмаева, Мүнгэн һангай яаман­да ажал хэһэн, хүүгэдэй «Хараасгай» журналай эхи табигшадай нэгэн байгаа. Түни түбшэн зан­тай, сэсэн ухаатай, зо­хидхоноор һургаалай үгэ хэлэдэг, гэрэлтэй һайхан хүн байһан юм.

«Булганһаа булган түрэдэг» гэжэ арадай сэсэн үгэ байха. Тиимэ даа. Үри бэень бэлиг талаантайнууд: Баярта, Бэлигтэ, Бэлигма, Баярма Дымбрыловүүд буряад арадай гүн ухаанда, соёл гэгээрэлдэ, аялга хүгжэмдэ, ша­жан мүргэлдэ, бүхы уралигта талаан бэлигэйнгээ сэгнэшэгүй дээжэ зорюулһан хүнүүд юм.

Бэлигма Орбодоева, баса­ган обогынь Дымбрылова, бүхы наһаараа «Буряад үнэн» сонин­до зохёохы ажал хэжэ, Буряад Уласайнгаа аймаг, нютагуудай ажалша хүнүүд тухай очерк, зу­раглал, үгүүлэл бэшэжэ ябаһан юм. Сэсэн мэргэн, урин налгай, хүндэмүүшэ зантай, баян буряад хэлэтэй дээдэ гарай сэдхүүлшэн ааб даа. Мүнөөшье гуурһаяа таталуулһан зандаа. Бэшэһэн статьянуудынь ямаршьеб онсо ондоохон. Хүн тухай бэшэхэдээ, тэрэ нюур шарайень, сэдьхэл доторыень гүнзэгыгөөр, бэрхээр, уран үгөөр зураглажа шададагыень гайхадагби. Хуушан сонинуудые дахяад унша­хадаа, яагаад эхилнэб, яагаад дүүргэнэб, ямар талаһаань хүнэй дүрые тобойлгоноб гэжэ мүнөөшье болотор һургаал аба­дагби гэжэ мэдүүлнэб.

Бэлигма Доржиевна минии сэдхүүлшэнэй хуби заяанда ехэ туһалһан багшамни гээшэ! Түрүүн бэшэжэ эхилхэдэмни, тэрэнэй гар табилгагүйгөөр толилдоггүй байгаа. Заагаад үгэхэдэнь, алдуунуудаа заһахадаа, нилээд ехэ һургуули гараһан гээшэб.

Бэлигма Доржиевна Орбодоева Буряад Уластаа, алишье нютаг нугадаа алдартай, суутай, мэдээжэ хүн юм. Улаан нюураараа хүдөө нютагуудаар ябаад, хүнүүдээр, ноёд һайдаар хөөрэлдөөд, хэлсээ баталаад, «Үнэндөө» элбэг захил хэһэн ерэ­дэг һэн. Сагай шэрүүн 1990-ээд онуудта, эдеэ уһанай хомор саг­та, хүдөө нютагуудта ошоод, ма­шинаар обоо ехэ мяха асарха. Булта хүхюутэйнүүд тэрэнииень хубаахабди, гэртээ үхибүүдээ эдеэлүүлхэбди, мүнөөшье һа- нахадаа, ямар һайн хүн гээшэб даа гэжэ баяр хүргэн дурсадаг­би!

Евгений Александрович Ор­бодоев, хани нүхэрынь, Ойхон аралһаа уг гарбалтай юм. Дээдэ мэргэжэлтэй, гүрэнэй зургаа­нуудта хүдэлһэн, харюусалга­тай ажалшан хүн гэжэ ойлгоо бэлэйб. Эгээн түрүүн уулзаад, ходо энеэбхилжэ байдаг, һайн зантай, уряалгы нюдэтэй яагаа зохид нүхэртэй болоо юм бэ Бэлигма гэжэ баярлаа һэмби. Дымбрыловтэнэй бүлын дуунай ансамблиин тоглолтодо тайзан дээрэ хараад, һайхан шарайтай, үндэр жэбжэгэр бэетэй, үшөө дуу дууладаг гоё хоолойтой гэжэ ехэл баясаа бэлэйб. Дымбры­ловтэнэй ансамбль тэрэ гэһээр бүри суутай болоод, дуунуу­даа Москва хүрэтэр дуулаһан, «Оросой эрхим бүлэ» гэһэн бүхэроссиин фестивальда зуу гаран бүлгэмүүд соо түрүү һуури эзэлээд, илалтатай Москваһаа бусахадань, маша ехэ баярлаа бэлэйбди.

Арадай аман зохёолой «Тоонто» ансамбльда Евгений, Бэлигма Орбодоевтон үндэһэн буряад хубсаһаяа үмдэнхэй, мүнгэн зүүдхэлээ зүүнхэй тай­зан дээрэ гарахадань, ямар­шье гоёхонууд гээшэб даа гэжэ һайхашаадагби! «Тоонто» ан­самбльда буряад дуунуудаа дуулажа, бүхы Европоор, Япони, Хитад, Монгол, далайн саанахи Америкэ хүрэтэр дуугаа дуула­жа, харагшадые гайхуулжа, маг­таалда хүртэжэ ябаһан юм ааб даа!

Орбодоевтоной басага­найнь нэрэ «Вика Орбодоева» гэхэдэ, улад зон һайн мэдэхэ байгаа һэн. Москвада Сергей Семиноженко гэжэ хүбүүн ма­най басаган Сэндэма хоёрой айл болоходо, Виктория Орбо­доева ехэ бэрхээр, буряадаар түрыень ударидаһан юм. Улас­хоорондын дуушадай ехэ тэм­сээндэ илалта туйлажа, лауре­ат болоһон Виктория нэрэдээ хүрэжэ, ходол урагшатай, илал­татай ябадаг юм. Тэрэ мүнөө хүгжэмэй һургуулида багшал­даг байна. Гэр бүлөөрөө Мо­сквада ажаһуудаг. Лиза, Марк үхибүүдынь угаа уһанда хаяхань һэн гү. Лиза басаганиинь Мо­сква ниислэлэй эдир пианист­нуудай «Краски барокко» гэһэн конкурсдо Бах хүгжэмшэнэй бүтээлнүүдые наадаад, илалта туйлаа! Марк хүбүүниинь зураг зурахадаа бэрхэ, зохидхоноор дууладаг, баһал талаан бэлигтэй гитарист юм.

Хори буряадуудай Пётр хаа- ниие бараалхахаяа ошоходо, 11 отогой түлөөлэгшэдые тол- гойлһон Бадан Туракинай үри һадаһад уг гарбалаа нэрлүүлжэ, түрэл арадтаа буян хэшэгээ, туһа нэмэриеэ зорюулжа, дэлдэгэр галзуудай улаан туг найдамтай намилзуулжа байнал даа!

Намжилма БАЛЬЖИНИМАЕВА, «Буряад үнэн» сониной ветеран