Буряад-монгол зурхай декабриин 1-һээ 7 болотор

Декабриин 1, гарагай 2, буряад-монгол литээр 11.

11-дэ гүрэн түрын, албан газарай хэрэгүүдые бүтээхэдэ, шэнэ гэр байшан бодхооходо, пеэшэн табихада, харгы гаргахада, шэнэ гэр бүлэ байгуулхада, газар таряалангай хэрэгүүдые бүтээхэдэ, гүү барихада, адуу мал номгоруул­хада, һургахада, мал хүнгэлхэдэ, гаргахада, үриеэ бусаа­хада, нэрэ үгэхэдэ, түрэ найр хэхэдэ һайн. Дэгэл хубсаһа эсхэхэдэ, шуһа ханахада, төөнэхэдэ, адуу малай үһэ нооһо хайшалхада, эд бараа, адуу мал худалдан абахада, худал­дахада муу.

“Айлшанай” үүдэн нээгдэнэ: айлшадые урихагүй.

Энэ үдэр харгыда гарахада, баруун зүг руу муу, бэшэ тээшэ зүглэхэдэ һайн.

Амгалан тайбанай, баялигай, малгайн, гуталай, хубса- һанай хэшэг даллага абахада; гахай, хонин, туулай жэлтэй хүнүүдтэ хии мориёо хиидхэхэдэ, һайн үдэр.

Нохой жэлтэндэ һанаһанаа бүтээхэдэ урагшатай, хо­нин жэлтэнэй буянай гараг.

Үһэеэ абхуулхада – ухаан мэдэрэл хурсадаха.

Декабриин 2, гарагай 3, буряад-монгол литээр 12.

12-то айраг тараг бүрихэдэ, пеэшэн табихада, һубаг та­тахада, албан газарай хэрэгүүдтэ: тушаалда дэбжүүлхэдэ, зарлигуудые, сэрэгэй, ажалай түсэлнүүдые тунхаглахада; газар хахалхада, таряа ногоо тарихада, мал хүнгэлхэдэ һайн. Эд бараа, адуу мал худалдажа абахые, худалдахые, дэгэл хубсаһа эсхэхые, адуу малай үһэ нооһыень хайшал­хые, замда гарахые тэбшэхэ.

“Наймаанай” үүдэн нээгдэнэ: олзын хэрэг эрхилхэгүй.

Энэ үдэр “морин үхэхэ, эмээл хухарха” ушарһаа харгы­да гарахада муу, илангаяа зүүн зүг руу.

Амгалан тайбанай, баялигай хэшэг даллага абахада; хулгана, луу, бишэн жэлтэй хүнүүдтэ хии мориёо хиидхэ­хэдэ, һайн үдэр.

Морин, могой жэлтэнэй урагшатай үдэр; хулгана, гахай жэлтэнэй буян үйлэдэхэ гараг. Тахяа, бишэн жэлтэндэ муу үдэр, һэргэг ябаха хэрэгтэй.

Үһэеэ абхуулхада – үбшэндэ.

Декабриин 3, гарагай 4, буряад-монгол литээр 13.

13-да гал тахихада, албан газарай хэрэгүүдые бүтээхэдэ, гэр байшан бодхооходо, пеэшэн табихада, шэнэ гэр бүлэ байгуулхада, аршаанаар угаахада, адуу малай үһэ нооһо хайшалхада, газар таряанай хэрэгүүдые бүтээхэдэ, гүү барихада, замда гарахада һайн. Дэгэл хубсаһа эсхэхэдэ, түрэ хурим наадахада, худаг, һубаг малтахада, эд бараа, адуу мал худалдан абахада, худалдахада муу.

“Хүбүүнэй” үүдэн нээгдэнэ: хүүгэдэй шухала хэрэг үйлэдэхэгүй, үһыень абахагүй, гэрһээ холо ябуулхагүй.

Энэ үдэр харгыда гарахада, зүүн зүг руу муу, бэшэ тээ­шэ зүглэхэдэ һайн.

Амгалан тайбанай, мориной хэшэг даллага абахада; бар, морин, нохой жэлтэй хүнүүдтэ хии мориёо хиидхэ­хэдэ һайн.

Хулгана, гахай жэлтэнэй һайн гараг; үхэр, луу, нохой жэлтэнэй буян үйлэдэхэ үдэр. Морин, могой жэлтэн һэргэг байхые оролдог.

Үһэеэ абхуулхада – жаргалда.

Декабриин 4, гарагай 5, буряад-монгол литээр 14.

14-дэ шэнэ гэр, байшан бодхооходо, шэнэ гэр бүлэ бай­гуулхада, эд бараа, адуу мал худалдан абахада, худалдаха­да, малай үһэ нооһыень хайшалхада, замда ябахада һайн. Нүүхые, дэгэл хубсаһа эсхэхые, адуу мал хүнгэлхые, таряа ногоо тарихые тэбшэхэ.

“Сэрэгэй” үүдэн нээгдэнэ: сэрэг хүдэлгэхэгүй, заргалдахагүй.

Харгыда гарахада, зүүн зүг руу муу, бусад зүг руу зүглэхэдэ һайн.

Амгалан тайбанай, хүүгэдэй хэшэг даллага абахада һайн. Тахяа, үхэр, могой жэлтэй хүнүүдтэ хии мориёо хиидхэхэдэ һайн.

Бар, туулай жэлтэнэй урагшатай үдэр, харин тахяа, би­шэн жэлтэнэй буян үйлэдэхэдэ һайн. Үхэр, луу, хонин, но­хой жэлтэн һэргэг ябахые оролдохо.

Үһэеэ абхуулхада – баялигта.

Декабриин 5, гарагай 6, буряад-монгол литээр 16 (15 таһарба).

16-да албан газарай хэрэгүүдые бүтээхэдэ, анда нүхэр, багша шаби болоходо, угаалга хүүлэхэдэ, дэгэл хубсаһа эсхэхэдэ, газар малтахада, хахалхада, таряа ногоо тариха­да, аралжаа наймаа ябуулхада, адуу малай нооһо хайшал­хада, хүнгэлхэдэ һайн. Барилгын ажал хэхэгүй, агнахагүй, заргалдахагүй, замда гарахагүй.

“Хэрэмэй” үүдэн нээгдэнэ: гэрэй һуури татахагүй, гэр байра заһабарилхагүй, зөөлгэхэгүй.

Энэ үдэр харгыда гарахада муу, илангаяа баруун зүг руу.

Амгалан тайбанай, хониной хэшэг даллага абахада һайн.

Хонин, тахяа, бишэн жэлтэнэй урагшатай, һайн үдэр; морин, бишэн жэлтэнэй буянай үдэр. Бар, туулай жэлтэ­нэй чисаа гараг – һэргэг ябаха хэрэгтэй.

Үһэеэ абхуулхада – үбшэндэ.

Декабриин 6, гарагай 7, буряад-монгол литээр 17.

17-до замда гарахада, гэр байшан бодхооходо, пеэшэн табихада, шэнэ гэр бүлэ байгуулхада, аралжаа наймаа хэ­хэдэ, дэгэл хубсаһа эсхэхэдэ, наһа барагшын хэрэгүүдые бүтээхэдэ һайн. Мал хүнгэлхые, үһэ нооһыень хиргахые, эд бараа, адуу мал худалдажа абахые тэбшэхэ.

“Бэриин” үүдэн нээгдэнэ: хадаг табихагүй, хурим түрэ наадахагүй.

Харгыда гарахада, баруун зүг руу муу, бусад зүг руу һайн.

Амгалан тайбанай, таряанай хэшэг даллага абахада һайн. Бар, морин, нохой жэлтэй хүнүүдтэ хии мориёо хиидхэхэдэ, һайн үдэр.

Үхэр жэлтэнэй урагшатай гараг; бар, туулай жэлтэнэй буян үйлэдэхэ үдэр. Хулгана, гахай жэлтэндэ урагшагүй үдэр, һэргэг байха хэрэгтэй.

Үһэеэ абхуулхада – нюдэнэй хараа муудаха, зүһэ ша­рай доройтохо.

Декабриин 7, гарагай 1, буряад-монгол литээр 18.

18-да гал тахихада, айраг тараг бүрихэдэ, пеэшэн та­бихада, адуу малай нооһыень хайшалхада, хүнгэлхэдэ, газар хахалхада, таряа ногоо тарихада һайн. Замда яба­хые, шэнэ гэр барихые, дэгэл хубсаһа эсхэхые, эд бараа, адуу мал худалдан абахые, наһа барагшын хэрэгүүдые үйлэдэхые тэбшэхэ.

“Үхэлэй” үүдэн нээгдэнэ: хүүр залахагүй.

Энэ үдэр харгыда гарахада муу, илангаяа зүүн зүг руу.

Энэ үдэр амгалан тайбанай, эдеэ унданай, баялигай, адуу малай хэшэг даллага абахада һайн.

Луу жэлтэнэй урагшатай, һайн гараг.

Үһэеэ абхуулхада – гарза гараха.

Жаргал лама ДУГДАНОВ бэлдэбэ