Ниигэм 4 feb 2026 251

Бэшэг бэшээд хаянаб...

Буряадай дуушан, хүгжэмшэн Ринчин Бурхиевай мэдээжэ дуунай үгэнүүдээр энэ асуултаяа дэмы эхилээгүйбди. Ушар гэхэдэ, һүүлэй үеын олон тоото һайндэрнүүдэй дунда Саарһан бэшэгэй үдэр гээд обёорообди. Мүн январиин һүүл багаар Интернедгүй байлгын үдэр байба

Манай һанамжаар, эдэ хоёр үйлэ хэрэг бэе бэетэеэ холбоотой. Интернет сүлжээнэй үдэр бүри һүжэржэ байһанһаа боложо, арад зон бэшэг тухай мартаа. Электрон аргаар бэшэлсэхэ, гар утаһаар хөөрэлдэхэ саг ерэнхэй. Тиимэһээ хэзээ, яагаад саарһан бэшэг бэшээ һэмта гэжэ хэдэн хүнүүдһээ һонирхоһон байнабди.

Туяна Шултунова

Туяна Шултунова, “Буряад ТВ” теле-субагай сурбалжалагша:

- Саарһан бэшэгүүдые ганса бага наһандаа бэшэжэ эльгээдэг байһанаа һанагшаб. Минии жаахан байхада, гэр бүлэмни түрэл Түнхэнөө орхижо, Улаан-Үдын баруун талада оршодог Гүрүльбэ һууринда зөөжэ ерэһэн байгаа. Бүхы нүхэдни тэндэ үлэшэһэн юм. Нажартаа теэбииндээ амархаяа ошоод, нүхэдөөрөө уулзахаш. Мүн һургуулиин сагта бэшэлсэжэ харилсадаг һэмди.

Валентина нүхэртөө бэшэһэн түрүүшын бэшэг соогоо юу хэжэ байнабиб, ямар һургуулида һуранабиб, класстамнай хэды хүнүүд бэ гэжэ байгаад хөөрөө һэм. Нүхэрни баһа өөр тухайгаа хөөрэжэ бэшэгшэ бэлэй. Һайндэрнүүдэй үедэ амаршалгын открытка эльгээдэг байгааб. Хото город гаража, фотоателье орожо, зурагаа буулгуулаад, баһа эльгээхэш. Ара таладань: “Дуратай нүхэртөө эльгээнэб, намайгаа һанажа, хаража байгаарай”, - гэжэ бэшэдэг бэлэйб.

Мүнөө үедэ Интернедгүй болошобол, нэн түрүүн саарһан бэшэг Чили гүрэндэ байдаг дүү хүбүүндээ, Москвада ажаһуудаг Ирина нүхэртөө бэшэхэ байгааб гээд һананаб.

Алла Намсараева

Алла Намсараева, ниитын эдэбхитэн, Буряад театрай пресс-секретарь:

- Аяар холын 1983 оной намарай намжаа сагта Владивосток хотодо «Океан» гэһэн бүхэроссиин лагерь нээгдэһэн байгаа. Түрүүшын халаанда амарһан хүүгэдэй дунда би байлсаа һэм. Эбтэй эетэй отрядта тудалдааб. Гэр гэртээ тараад, харилсаагаа үргэлжэлүүлээбди. Тиигэжэ бэшэгүүдые шэнэ нүхэдэйнгөө ажаһуудаг Якутск, Новосибирск, Магадан, Новокузнецк, Хабаровск хотонуудта эльгээдэг байгааб. Бэшэг соогоо элдэб юумэ хөөрэлдэхэш. Яагаад һургуулидаа һуранабиб гэхэһээ абаад, классайнгаа, һургуулиингаа амжалтануудаар хубаалдахаш. Һайндэрнүүдтэ амаршалгын открытка эльгээхэш, фото-зурагуудаараа андалдахаш.

Тиихэдэ нүхэсэжэ эхилһэн хүбүүд, басагадаар мүнөөшье болотор суг мэдэлсэһээрбди. Нэгэтэ нагаса абынгаа түрэһэн Новокузнецк хотодо ошоо һэмди. Гарахаяа байгаад, нүхэр Стас Шведовтэ ерэхэб гэжэ бэшэг эльгээхэдэмни, хараагүй байшоо. Тэрэ лагерьта амархаяа ябашаһан байгаа. Мүн хүүгэдэй сэсэрлигтэ эжыдэнь ошоходомни, намайе абаһаар лэ таняа. «Манай Стас хүбүүнтэй бэшэлсэнэт», - гэжэ хэлээд, ехэтэ баярлаа һэн.

Дарима Танхаева

Дарима Танхаева, военкомадай мэргэжэлтэн:

- Багаһаа хойшо олон тоото бэшэгүүд нүхэдтөө, аха дүүнэртээ эльгээгдээ ааб даа. Харин мүнөө Доржо Габаевич аба тухайгаа хөөрэхэ һанаатайб.

Абамнай һайн дүршэлтэй шатаршан байгаа һэн. Арба гаран жэлэй хугасаада бэшэг бэшэлсэжэ, шатар наадаар уласай, регион хоорондын, бүхэсоюзна мүрысөөнүүдтэ хабаадаһан намтартай.

Жэлһээ үлүү болодог мүрысөөндэ 16-һаа үлүү бэшэ шатаршан наадагша һэн. Нэгэ доро бултантайнь наадаха. Жэшээлбэл, би e2-e4 гээд ябааб гэжэ бэшээд, эльгээжэрхихэ. Арбаад хоноһоной удаа харюу абаха. Нэгэ доро 10 гаран хүнүүдтэй наадахадаа, томо дэбтэртэй байха. Тиишэнь бүхы бэшэгүүдэйнгээ мэдэсэнүүдые оруулаад һуудаг һэн.

Бэшэг соогоо ганса шатараар яагаад ябаһанаа бэшэхэ бэшэ, өөр тухайгаа элдэбын мэдэсэ хүн бүхэниинь эльгээдэг байгаа. Тиимэһээ алин шатаршан хаана ажаһуудаг бэ, ямар ажалтайб, гэр бүлэдөө хэдыб, ямар мүрысөөнүүдтэ хабааданаб гэжэ байгаад, хуу мэдээд ябагша һэн.

Бидэ басагадынь абадаа хаа-яа туһалхаш. Конверт дээрэ һайханаар хаягуудые бэшэжэ үгэдэг һэмди.

Авторай болон асуултада хабаадагшадай гэрэл зурагууд

Автор: Борис БАЛДАНОВ