510
Февралиин 23, гарагай 2, буряад-монгол литээр 6.
Сагаан һарын Монлам Ченмо хурал. Луу жэлтэнэй хандаха үдэр.
Амгалан жаргалантай үлзы хэшэгтэ Дашаниматай үдэр, абишиг (Ваан) хайрлахада, һайтар байгуулхада (рамнай үргэхэдэ), бурханай тахилга хэхэдэ һайн.
6-да адуу мал номгоруулхада, һургахада һайн. Аралжаа наймаа ябуулхые, адуу малай үһэ нооһыень хайшалхые, эд бараа, адуу мал худалдажа абахые, худалдахые, дэгэл хубсаһа эсхэхые тэбшэхэ.
“Хэрэмэй” үүдэн нээгдэнэ: гэрэй һуури татахагүй, гэр байра заһабарилхагүй, зөөлгэхэгүй.
Энэ үдэр харгыда гарахада, зүүн зүг руу муу, бэшэ тээшэ зүглэхэдэ гэмгүй.
Амгалан тайбанай, баялигай, малгайн, гуталай, хубсаһанай хэшэг даллага абахада; гахай, хонин, туулай жэлтэй хүнүүдтэ хии мориёо хиидхэхэдэ, һайн үдэр.
Нохой жэлтэндэ һанаһанаа бүтээхэдэ урагшатай, хонин жэлтэнэй буянай гараг.
Үһэеэ абхуулхада – зүһэ шарай һайжарха.
Февралиин 24, гарагай 3, буряад-монгол литээр 7.
Сагаан һарын Монлам Ченмо хурал. Могой жэлтэнэй хандаха үдэр.
7-до газар уһанай хэрэгүүдтэ, шэнэ гэр барихада, пеэшэн табихада, газар хахалхада, үрэһэ тарихада, наһа барагшын үйлэнүүдые бүтээхэдэ һайн. Адуу малай үһэ нооһыень хайшалхые, аралжаа наймаа хэхые, эд бараа, адуу мал худалдажа абахые, мал хүнгэлхые, дэгэл хубсаһа эсхэхые, бэриин үйлэнүүдые бүтээхые тэбшэхэ.
“Бэриин” үүдэн нээгдэнэ: хурим түрэ наадахагүй.
Энэ үдэр харгыда гарахада, зүүн зүг руу муу, бэшэ тээшэ зүглэхэдэ гэмгүй.
Амгалан тайбанай, баялигай хэшэг даллага абахада; хулгана, луу, бишэн жэлтэй хүнүүдтэ хии мориёо хиидхэхэдэ, һайн үдэр.
Морин, могой жэлтэнэй урагшатай үдэр; хулгана, гахай жэлтэнэй буян үйлэдэхэ гараг. Тахяа, бишэн жэлтэндэ муу үдэр, һэргэг ябаха хэрэгтэй.
Үһэеэ абхуулхада – хэрүүл аман дэлгэрхэ, аминда харша.
Февралиин 25, гарагай 4, буряад-монгол литээр 9 (8 таһарба).
Сагаан һарын Монлам Ченмо хурал. Морин жэлтэнэй хандаха үдэр.
9-дэ замда гарахада, тушаалда томилходо, адуу мал номгоруулхада, һургахада, хубсаһа хунар эсхэхэдэ, аралжаа наймаа ябуулхада һайн. Адуу малай нооһыень хайшалхые, адуу мал хүнгэлхые, эд бараа, адуу мал худалдан абахые, хурим түрэ наадахые, хүүр залахые тэбшэхэ.
“Үхэлэй” үүдэн нээгдэнэ: наһа барагшын хэрэг үйлэдэхэгүй.
Энэ үдэр харгыда гарахада, урда зүг руу муу, бэшэ тээшэ һайн.
Амгалан тайбанай, мориной хэшэг даллага абахада; бар, морин, нохой жэлтэй хүнүүдтэ хии мориёо хиидхэхэдэ һайн.
Хулгана, гахай жэлтэнэй һайн гараг; үхэр, луу, нохой жэлтэнэй буян үйлэдэхэ үдэр. Морин, могой жэлтэн һэргэг байхые оролдог.
Үһэеэ абхуулхада – үбшэндэ.
Февралиин 26, гарагай 5, буряад-монгол литээр 10.
Сагаан һарын Монлам Ченмо хурал. Хонин жэлтэнэй хандаха үдэр.
Бадмасамбавын дүйсэн үдэр.
10-да тушаалда дэбжүүлхэдэ, дэгэл хубсаһа эсхэхэдэ, айраг тараг бүрихэдэ, газар хахалхада, таряа ногоо тарихада, адуу малай үһэ нооһыень хайшалхада һайн. Эд бараа, адуу мал худалдажа абахые, замда гарахые, гэр байрын барилга эхилхые, бэриин үйлэ бүтээхые тэбшэхэ.
“Ниитын” үүдэн нээгдэнэ: суглаа зарлахагүй, шухала уулзалгада муу.
Энэ үдэр харгыда гарахада муу, илангаяа баруун зүг руу.
Амгалан тайбанай, хүүгэдэй хэшэг даллага абахада һайн.
Тахяа, үхэр, могой жэлтэй хүнүүдтэ хии мориёо хиидхэхэдэ һайн.
Бар, туулай жэлтэнэй урагшатай үдэр, харин тахяа, бишэн жэлтэнэй буян үйлэдэхэдэ һайн. Үхэр, луу, хонин, нохой жэлтэн һэргэг ябахые оролдохо.
Үһэеэ абхуулхада – жаргалда.
Февралиин 27, гарагай 6, буряад-монгол литээр 11.
Сагаан һарын Монлам Ченмо хурал. Бишэн жэлтэнэй хандаха үдэр.
11-дэ тушаалда дэбжүүлхэдэ, нэрэ үгэхэдэ, шэнэ гэр байшан бодхооходо, пеэшэн табихада, харгы гаргахада, үриеэ бусаахада, газар таряалангай хэрэгүүдые үйлэдэхэдэ, гүү барихада, адуу мал номгоруулхада, һургахада, мал хүнгэлхэдэ, гаргахада, түрэ найр хэхэдэ һайн. Дэгэл хубсаһа эсхэхэдэ, адуу малай үһэ нооһо хайшалхада, тэдэниие һургахада, эд бараа, адуу мал худалдан абахада, ханаха төөнэхэдэ муу.
“Айлшанай” үүдэн нээгдэнэ: айлшадые урихагүй.
Энэ үдэр харгыда гарахада, баруун зүг руу муу, бэшэ тээшэ зүглэхэдэ һайн.
Амгалан тайбанай, хониной хэшэг даллага абахада һайн.
Хонин, тахяа, бишэн жэлтэнэй урагшатай, һайн үдэр; морин, бишэн жэлтэнэй буянай үдэр. Бар, туулай жэлтэнэй чисаа гараг – һэргэг ябаха хэрэгтэй.
Үһэеэ абхуулхада – ой ухаан хурсадаха.
Февралиин 28, гарагай 7, буряад-монгол литээр 12.
Сагаан һарын Монлам Ченмо хурал. Тахяа жэлтэнэй хандаха үдэр.
12-то айраг тараг бүрихэдэ, пеэшэн табихада, тушаалда дэбжүүлэгдэхэ зарлиг тунхаглахада, газар хахалхада, таряа ногоо тарихада, һубаг малтахада, мал хүнгэлхэдэ һайн. Эд бараа, адуу мал худалдажа абахые, аралжаа наймаа хэхые, дэгэл хубсаһа эсхэхые, адуу малай үһэ нооһыень хайшалхые, замда гарахые тэбшэхэ.
“Наймаанай” үүдэн нээгдэнэ: олзын хэрэг эрхилхэгүй.
Энэ үдэр “морин үхэхэ, эмээл хухарха” ушарһаа харгыда гарахада муу, илангаяа зүүн зүг руу.
Амгалан тайбанай, таряанай хэшэг даллага абахада һайн.
Бар, морин, нохой жэлтэй хүнүүдтэ хии мориёо хиидхэхэдэ, һайн үдэр.
Үхэр жэлтэнэй урагшатай гараг; бар, туулай жэлтэнэй буян үйлэдэхэ үдэр. Хулгана, гахай жэлтэндэ урагшагүй үдэр, һэргэг байха хэрэгтэй.
Үһэеэ абхуулхада – аминда харша.
Мартын 1, гарагай 1, буряад-монгол литээр 13.
Сагаан һарын Монлам Ченмо хурал. Нохой жэлтэнэй хандаха үдэр.
Тэрсүүд үдэр харгыда гараха, нүүхэ ба бэриин үйлэ бүтээхэ, наһа барагшые хүдөө гаргаха гэхэ мэтые тэбшэхэ.
13-да гал тахихада, тушаалда дэбжүүлхэдэ, гэр байшан бодхооходо, заһабарилхада, пеэшэн табихада, адуу малай үһэ нооһо хайшалхада, газар таряанай хэрэгүүдые бүтээхэдэ, гүү барихада, замда гарахада һайн. Дэгэл хубсаһа эсхэхэдэ, түрэ хурим наадахада, худаг, һубаг малтахада, эд бараа, адуу мал худалдан абахада, худалдахада, аралжаа наймаа ябуулхада муу.
“Хүбүүнэй” үүдэн нээгдэнэ: хүүгэдэй шухала хэрэг үйлэдэхэгүй, үһыень абахагүй, гэрһээ холо ябуулхагүй.
Энэ үдэр харгыда гарахада, зүүн зүг руу муу, бэшэ тээшэ зүглэхэдэ һайн.
Энэ үдэр амгалан тайбанай, эдеэ унданай, баялигай, адуу малай хэшэг даллага абахада һайн.
Луу жэлтэнэй урагшатай, һайн гараг.
Үһэеэ абхуулхада – жаргалда.
Жаргал лама ДУГДАНОВ бэлдэбэ
Фото: Анна Огородник
