Үүдэеэ сэлеэд хүлеэнэ

Тиигээд лэ зунайнгаа амаралтые хаана, яажа үнгэргэхэбибди гэжэ хүн бүхэн, илангаяа үхибүүд, түрэлхид бодомжолжо эхилэнхэй. Һурагшадые яажа амаруулхаб, бэе махабадыень яажа элүүржүүлхэб гэһэн асуудалнууд бодхоогдожо, гүрэн түрын, ниигэмэй, болбосоролой талаһаа заншалта ёһоороо ажал ябуулагдана, зунай амаралтын газарнууд бэлдэгдэнэ. Эндэ «Рассвет» гэhэн лагерь үхибүүдые ямар бэлэдхэлтэйгээр угтахаб гэжэ хөөрэхэмнай.

Үнгэрhэн сагайнгаа хуудаhануудые иран харахада, аяар холын 1962 ондо Нарин сэмбын фабрикын үүсхэлээр үхибүүдэй зунай сагта амарха «Рассвет» гэhэн лагерь нээгдэhэн түүхэтэй юм. Совед ороной hандаран hалажа эхилхэдэ, энэ лагерь хаагдажа, табан жэлэй туршада үүдэеэ сэлеэгүй.

1997 ондо Улаан-Үдын Октябрьска хороогой ниигэмэй хамгаалгын таhагай хүсөөр лагерь дахин hэргээгдэжэ, ажалаа ябуулжа эхилхэдээ, Улаан-Үдэ хотын Захиргаанай Болбосоролой хороондо дамжуулагдаа hэн. Сагай эрилтээр hандаран хаагдаашье hаа, мүнөө үедэ хотын эрхим лагерьнуудай нэгэн болонхой. Жэлhээ жэлдэ эндэ олон үхибүүдые угтажа, амаруулха аргатай болонхой.

«Рассвет» лагерь Улаан-Үдэhөө 60 модоной зайда Загарайн аймагай дэбисхэртэхи Улаан-Хүл гэжэ ехэ зо­хид газарта түбхинэнхэй. Үхибүүдэй зунай сагта амаржа, тэнхээ тамираа шангалжа хүдэржэхын, хүнгэн сол­бон ябахын тула тааруу оршон эндэ зохёогдонхой. Унталгын 8 байра, 300 хүнэй халуун хоол бариха газар, клуб, эмнэлгын газар, номой сан, бэеэ уга­аха, сэбэрлэхэ газарнууд, һорилго хэхэ, наадаха олон түхеэрэлгэнүүд болон тир эндэ бии.

Жара гаран жэлэй туршада хүдэлжэ байhан энэ амаралтын ла­герь жэл бүри зунай гурбан hарада 7-hоо 17 наhатай болотор 720-ёод үхибүүдые амаруулха, элүүржүүлхэ аргатай. Ажабайдалай хүндэ байдал­да ороhон, эхэ эсэгэеэ алдаhан, эдир наhандаа алдуу хэжэ доройтоhон үхибүүд эндэ амардаг заншалтай.

Тэдэниие амаруулха ба хүмүүжүүлхэ талаар бэлиг ехэтэй, олон жэлэй дүй дүршэлтэй, шадамар бэрхэ багшанар, хүмүүжүүлэгшэд ба вожатанууд мүнѳѳ үеын тон таарама эрилтэтэй ажал hонирхолтойгоор ябуулдаг заншалтай.

Үдэр бүри шэнэ hонин юумэнүүдые мэдэхэ, шадаха, бүтээхэ аргатай болоhон тэршээхэн үхибүүдэй хүхюу энеэдэн, шаг шууяан замхадаггүй, ирагуу хүгжэм, ха­тар наадан, элдэб мүрысөөнүүд оло­ной дура татан үнгэржэл байдаг.

2016 онhоо «Рассвет» лагерь Бу­ряад Уласай Ниигэмэй хамгаалгын яаманай болон Дотоодын хэрэгүүдэй яаманай үүсхэлээр тур­шалгын «Халуун зүрхэнүүд» гэhэн ээлжээ үнгэргэнэ. Энэ сагhаа хойшо «халтирхай, хүнгэн харгыда» гараhан наhаяа хүсөөгүй үхибүүдтэ тулга бо­лон, ажабайдалай эреэн маряаниие ойлгуулжа, сэхэ сэбэр харгыда гара­ха замдань тон ехэ аша туhатай гэжэ тэмдэглэмээр. Энэ дэмбэрэлтэ ажал­даа «Рассвет» ямар амжалтануудые туйлааб гэжэ манай сурбалжалаг­ша нэмэлтэ хэшээлэй багша Очиг­ма Галановна Будацыреноватай хөөрэлдөө.

- 2017 онhоо «Журавушка» гэhэн ээлжээндэ үншэн үлбэр, эрэмдэг бэетэй үхибүүд амарха аргатай болоhон юм. Тэдэ зун бүри эндэ дуратайга­ар амардаг ба Буряад ороной олон аймагуудhаа ерэhэн үхибүүдээр та­нилсадаг, бэе бэеэ дүнгэлсэн, олон зон соо ябажа hурадаг юм. Мүн ти­ихэдэ 2022 онhоо Галтайн тусхай интернат-hургуулитай нягта харил­саа холбоо байгуулаабди. Тэндэхи үхибүүд зунайнгаа амаралта «Рас­свет» лагерьта үнгэргэдэг болонхой, - гэжэ Очигма Галановна хөөрэжэ үгөө.

Эрэмдэг бэетэй, элдэб хүндэ үбшэнтэй үхибүүдтэ олон зон соо яажа дадажа ябахаб, үетэнтэеэ нүхэсэхэб, мүн бэеэ зүбөөр абажа ябаха, танигдаагүй газарта дадаха гэхэ мэтэ саашанхи ажабайдалдань тон хэрэгтэй нарин харилсаан эндэ тогтоогдожо, ехэ туhа болодог гэжэ тэмдэглэхэ хэрэгтэй.

«Рассвет» лагериин ажалшад урдаа олон түсэбүүдые табижа, 17 түсэл зохёожо, гүйсэд дүүргэнэ. Тэдэнээ жэлһээ жэлдэ мүлижэ, шэнэлжэ байдаг. Мүнөө сагай эрилтээр түрэл хэлэеэ сахин хамгаалха, шудалха, саашань дамжуулха талаар «Шагай наадан», «Ёохор хатаралга», буряад номой үзэсхэлэнгүүд, элдэб викторина болон «Буряад соёлой үдэр» гэхэ мэтэ хэмжээ ябуулгануудые үнгэргэжэ, энэ лагерьта тон анхаралтайгаар ажалаа ябуулна.

2023 онhоо тус түб федеральна түлэбэй ёhоор «Үхибүүн бүхэнэй ам­жалта» гэhэн түсэл бүтээхэдээ, 540-өөд үхибүүдые hонирхуулан, гурбан ондоо: «Эдир патриот – Эхэ орондоо дурлагша», «Мүнгэн бүмбэгэ», «Мэр­гэн буудагша» гэһэн шэглэлнүүдээр ажал ябуулна. Энэ түсэл дүүргэхын тула 3 сая түхэригэй хэрэгсэлнүүдые абаа hэн. Мүн Улаан-Үдэ хотын ни­игэмэй ашаар «Поколение «Спор­тмастер» гэһэн федеральна түсэлдэ оролсожо, тамирай шэнэ талмайтай болонхой.

Буряад Уласай Болбосоро­лой болон эрдэм ухаанай яаманай үнгэргэhэн олон мүрысөөнүүдтэ грант шүүжэ, хизаар ороноо шэнжэлгын ба сэрэгэй-тамирай олон янзын мүрысөөнүүдые үнгэргэхэ аргатай болонхойбди, тиихэдээ видеоролигуудаар 1-дэхи hуури эзэлээ hэмди, - гэжэ Очигма Галановна онсолхо зуураа, - 2025 ондо Оросой Холбоо- то Уласай Болбосоролой яаманай үнгэргэhэн «PRO отдых – сделано в России» гэhэн Бүхэроссиин конкурс-марафондо 2-дохи ба 3-дахи hууринуудта хүртэжэ, олондо мэ­дээ- жэ болоhондоо баяртайбди. Энэ марафондо 44 можо хизаарhаа 208 ажал дурадхагдаhан байна. Хэжэ байhан ажалайнгаа үндэр сэгнэлтэ абахадань, хэншье урмашангүй яа­хаб, үшөөл эршэ ехэтэйгээр хүдэлхые ажалшаднай оролдоно, - гэжэ Очиг­ма Галановна тэмдэглэбэ.

«Рассвет» лагерь мүнөө зундаа амарха үхибүүдые хүлеэн абахаар бэлэн, урдаа олон шэнэ түсэбүүдые табинхай, үүдэеэ сэлин хүлеэнэ.