Ниигэм 10 apr 2026 173

Багынгаа эрмэлзэл алдаагүй

Уласхоорондын хэмжээнэй «Эрхим багша» гэһэн урилдаанда түрүү һуурида гараһан Арюна Рабдановна Цыжипхенова ажабайдалай үргэн харгы замдань дайралдаһан дабаануудые шадамар бэрхээр дабажа гарана гэжэ хэлэхэдэ, алдуу болохогүй

Нэрэ солотой эмшэдэй урган гараһан Иисэнгэ һууринда түрэбэшье, эжынгээ ажал хэрэг үргэлжэлүүлжэ, багшын мэргэжэлтэй болоо. Багшанарай колледж дүүргэһээр, залуу мэргэжэлтэн Монгол орон ябашоо. Буряадаа бусаад, ажалайнгаа намтар үргэлжэлүүлхэ гэжэ уласай эрхим һургуулинуудай нэгэн болохо 29-дэхи буряад гимназида ерэжэ, түрүү багшанарай тоодо оролсожо шадаа. Харин мүнөө «Эрхим багша» гэһэн нэрэ зэргэдэ хүртэжэ, урагшаа ээлжээтэ алхамаа хээ.

Буряад хэлэнэй багшанарай урилдаанда илалта туйлаһаар лэ, Арюна Рабдановна эгээл түрүүн баяраараа абатаяа хубаалдаһан байгаа.

- Рабдан Раднаевич абадаа илал­таяа зорюулһан байнаб. 68 наһатай абамни иимэ мэдээсэл дуулаад, тон ехээр баярлаа. Уярхадаа, бархираад­шье абаа, - гээд, «Эрхим багша-2026» абаһаар лэ мэдүүлнэ.

Ехэ баярые дуулаһан Рабдан Раднаевич хэзээб даа өөрөө багша болохоёо ябаһанаа һанаандаа абан уяраа гү даа, али наһанайнгаа нүхэр Ринчин-Ханда Батоцыреновнагай орой болотор үхибүүдэй дэбтэр шал­гажа һууһаниинь һанаандань ороо гү гээд һанагдана.

- Эжымни биологи ба химиин багшаар бүхы наһаараа хүдэлөө. Шэлэн абаһан ажалдаа дуратайгаар ябадагыень, үхибүүдтэ хандасыень багаһаа хойшо хаража, баһа багша болохо гэжэ һанаа бодолдо абтааб. Тиигэжэ буряад хэлэндэ хабаатай мэргэжэл шэлэхэб гэжэ шиидээб. Ушар гэхэдэ, буряад дуунуудые, богонихон шүлэгүүдые тон дурла­жа шагнагша һэм. Мүн өөрөөшье зохёожо туршаһанби, - гэжэ Арюна Цыжипхенова хөөрөөгөө эхилнэ.

Буряадай гүрэнэй багшанарай колледждо һуража, эхин классуудай багша болоо һэн. Удаань буряад хэлэнэй багшын мэргэжэлдэ һураа.

- Багшын колледж дүүргэжэ, одоол багша болохоб гэжэ нюдэндөө галтайхан болоод ябааб. Хаана зааха­да һайн бэ, салингынь ехэ гү, байра юумэн дурадхагдана гү гэжэ бүхы талаһаань дурадхалнуудые хэдэн залуу багшанар шэнжэлжэ үзөөбди. Монгол орондо багшалха арга бай­на гэжэ мэдээд, ехэ һонирхообди. Тиигэжэ аяар табан жэлдэ Монголдо хүдэлһэн байнаб, - гээд, Арюна Раб­дановна мэдүүлнэ.

Буряадаа бусаад, ямар һургуулида хүдэлхэб гэһэн асуудал урдань га- раад орхёо. Монгол орондо амжал­татайгаар хүдэлөө гэһэн һураг тэрэ үедэ Улаан-Баатарай һуралсалай гуламтатай нягта харилсаа холбоо- тойгоор хүдэлжэ байһан 29-дэхи буряад гимназида хүрэһэн байгаа. Иигэжэ 2014 ондо 29-дэхи гимназиин богоһо анха түрүүшынхиеэ алхажа ороо. Оройдоол дүрбэн жэл боло­ходо, «Эрхим багша» урилдаанда түрүүшынхиеэ хабаадаа.

2018 ондо 29-дэхи гимназиин һуралсалай болон хүмүүжүүлгын талаар захиралай орлогшоор томилогдоһон байна. Хажуугаарнь буряад хэлэеэ заана. Энэ талаар Рин­чин-Ханда Батоцыреновна эжынгээ харгы замые дабтана. Захиралай орлогшын уялгануудай хажуугаар хими болон биологи шадамар бэр- хээр заагша бэлэй гэжэ түрэл Иисэн­гэдээ алдаршаһан юм.

Хоёрдохиёо «Эрхим багшын» урилдаанда хабаадахада бэлэн байгаа гээд, түрүү багша тэмдэглэнэ. Интернет соо олон эрдэмтэдэй ажал­нуудые үзэжэ, номуудые уншажа бэлдээ, шэнэ онол аргануудые ажал­даа нэбтэрүүлхэ гэжэ ходо оролдожо байдаг. Энээнһээ гадна орлогшын ажал туһа үзүүлээ.

- Мүнөө жэлэй урилдаанда хэдэн шанга шатануудые дабажа гараһан байнабди. Юуб гэхэдэ, орлогшын уялганууд ехэ юм. Дээрэһээ ерэһэн саарһа дансануудые харагты, уншаг­ты гэжэ багшанартаа дамжуулхадаа, элдэб семинарнуудта, урилдаанууд­та хабаадахадань, туһа хүргэхэдөө, дүй дүршэлтэй болоно ха юмши. Мүн һүүлэй сагта таарама эрилтэнүүдтэй багшанарһаа урид танилсанабди. Методическа болон сайдтай уул­залгын шатануудта энэ ажални ехэ туһалаа, бэлэдхэл һайтай байшооб, - гээд, «Эрхим багша» хэлэнэ.

Тус конкурсдо илаһан багша Буряад Уласаа бүхэроссиин хэмжэ­эндэ түлөөлхэ эрхэдэ хүртөө гээд һануулая. Намарай һайхан сагта аяар холын Липецк хотодо Буряад ороноо Арюна Цыжипхенова суурхуулхал гээд найдагдана.

Автор: Борис БАЛДАНОВ

Фото: Буряадай багшанарай колледжын гэрэл зураг