Эрмэлзэл дүүрэн «Эрхим багшанар»

«Буряад Уласай эрхим багша» гэһэн урилдаан гушан нэгэдэхиеэ эмхидхэгдэбэ. Мүнөө жэл Улаан-Үдэ хотын 8-дахи дунда һургуулиин технологиин, ОБЖ-гэй багша Жаргал Бальжинимаевич Гомбожапов гол шанда хүртэһэн байна. Тиигэжэ тэрэ бүхэроссиин хэмжээнэй «Эрхим багша» гэһэн урилдаанда Буряад Уласаа түлөөлхэ эрхэтэй болобо.

Үнгэрһэн долоон хоногто эмхидхэгдэһэн урилдаанда бүхы аймагуудай болон Улаан-Үдэ хотын 28 багша хабаадаһан байна. Тэдэ дүрбэн бүлэгтэ хубааран, хүнгэн бэшэ хэдэн шата дабажа гараа. «Һурагшадаар хөөрэлдөөн», «Зааха онол аргануудай мастерской», «Хэшээл» гэһэн шатануудай удаа 15 хүн урилдаанай удаадахи шатада хабаадаха гэһэн шиидхэбэри абтаһан байна. «Мастер-класс» болон «Багшын интервью» гэһэн саашадахи шатанууд эгээл һонирхолтой байгаа гээд эмхидхэгшэд мэдүүлнэ. Эдэ шатануудта урда жэлнүүдтэ «Эрхим багша» гэһэн хүндэтэ нэрэ зэргэдэ хүртэгшэд хабаадагшадтай нягта харилсаа холбоотойгоор хүдэлөө.

Урилдаанай дүнгүүдээр 13 хабаадагша баярай бэшэгүүдтэ, бэлэгүүдтэ хүртөө. Үшөө 10 хүн лауреадууд боложо тодороо. Үшөө табан багша эрхимлээ гэжэ элирүүлэгдээ. Тарбагатайн аймагай Доодо Саянтын һургуулиин физикын багша Андрей Арефьев, Хяагта хотын 2-дохи һургуулиин англи хэлэнэй багша Юлия Гармаева, Хойто-Байгалай аймагай Нижнеангарскын 1-дэхи һургуулиин физкультурын багша Карина Бархатова, Сэлэнгын аймагай Гусиноозёрскын гимназиин эхин классуудай багша Эмма Тугутова гэгшэд эрхим табанай тоодо орожо, олон тоото һурагшадаа, шабинарайнгаа түрэлхидые баясуулаа.

Гол шанда Улаан-Үдэ хотын 8-дахи һургуулиин технологиин болон ОБЖ-гэй багша Жаргал Гомбожапов хүртэжэ, 300 мянган түхэригөөр шагнагдаа.

Олон жэлэй хугасаада энэ урилдаае үнгэргэжэ байдаг Буряадай болбосоролой бодолгын институдай мэргэжэлтэдэй мэдүүлһээр, хабаадагша бүхэндэ үнэтэ бэлэгүүд барюулагдана. Тэдэнэй эгээл хүндэтэ шан гэхэдэ, «Эгээл эрхим хэшээл» гэһэн шан болоно гээд һанагдана. Улаан-Үдэ хотын 44-дэхи дунда һургуулиин химиин багша Леонид Андреевич Саган эгээл иимэ хэшээл харуулжа, ондоо һуралсалай гуламтын танигдаагүй үхибүүдэй зүрхэ сэдьхэл эзэлжэ шадаа.

Бүхы хабаадагшад нэн түрүүн өөртэйгөө танилсуулга бэлдэжэ, эмхидхэгшэдтэ эльгээһэн байгаа. Кабанскын аймагай Селенгинскын коррекционно интернат-һургуулиин хүгжэмэй багша Наталья Макарьева видеопрезентацияа эгээл гоёор, эрхимээр бүтээгээ.

Буряадай болбосоролой бодолгын институдай ректор Альбина Борисовна Дамбуевагай мэдүүлһээр, эгээл эрхим багшанар сугларжа, дүй дүршэлөө харуулаа. Физкультурын, технологиин, химиин, физикын, буряад хэлэнэй болон бусад предмедүүдэй багшанар өөрынгөө шэглэлые бүхы һайн талаһаань харуулжа шадаа.

- Үнэн дээрээ, һургуулиин шаби ябахадаа, ажалай хэшээлдэ тиимэ ехээр дуратай бэшэ һэм. Һүүлэй жэлнүүдтэ «Эрхим багша» гэһэн урилдаануудай удаа һанаан бодолни һэлгэгдэжэ байна. Мүнөө жэлдэ илалта туйлаһан 8-дахи һургуулиин багша Жаргал Бальжинимаевич минии бүхы хэбшэшэһэн бодолнуудые һэлгэбэ. «Мастер-класс» гэһэн шатада тэрэ табуреткэ баряад, тайзан дээрэ гаража, бүхы шүүгшэдые гайхуулаа. «Таанад булта ажалай гү, али технологиин багша гэжэ дуулахадаа, абаһаар лэ табуреткэ тухай һананат. Харин мүнөөдэр технологиин багшые хүүгэдэй сэдьхэлэй инженер гэжэ нэрлэмээр» гэжэ дуулгаа. «Табуреткэһээ БПЛА хүрэтэр» гэһэн дүршэлөө хубаалдалгын шатада шүүгшэд өөһэдөө дрон гараараа бэлдэжэ, агаараар ниидүүлээ. Оройдоол хахад часай хугасаада һанал хүсэлөө ниидэлгын аппарат болгожорхёо. Иигэжэ шүүгшэд тус хэшээлдэ хабаадажа, эди шэди гээшые нюдөөрөө хабаадаһандал болоо, - гэжэ Альбина Дамбуева хөөрэнэ.

2026 оной «Эрхим багша» МухарШэбэрэй аймагһаа уг гарбалтай юм. Тэрэ Улаан-Үдэдэ түрэһэн намтартай, Заречный бага хороодо үндыһэн. 8-дахи дунда һургуулида 1-дэхи классһаа 11 класс хүрэтэр һураа.

- Энэ амжалтаяа хүгшэн эжыдээ зорюулнаб. Мүнөө энэ дэлхэй дээрэ үгышье һаа, миниингээ түлөө дээрэһээ хараад баярлажа байна бэзэ. Хүгшэн эжы олон тоото аша зээнэртэй, теэд нэгыеньшье отчествоорнь нэрлэдэггүй байгаа. Һургуулияа дүүргээд, нэгэ дахин айлшалан ошоходомни: «Жаргал Бальжинимаевич ерэбэ», - гэжэ хэлэжэрхёо бэлэй. Тэрэ гэһээр багша болохоёо эрмэлзээб, - гэжэ Жаргал Гомбожапов хөөрэнэ.

Технологиин багша мэргэжэлтэй болоод, түрэл һургуулидаа бусаа. Һуралсалайнгаа хуушан байшан соо байрлахадань ерээ һэн. Мүнөө үедэ Алас Дурна зүгтэ эгээл томо һургуулида ажал хэжэ байһандаа баяртай.

- Багшалхаяа ерэхэдэмни, түрэл һургуулидамни түрэһэн хүбүүгээ угтаһандал адли угтан абаа. Намда зааһан олон багшанар мүнөөшье болотор хүдэлжэ байдаг. Тиимэһээ тон һайнаар намда хандажа, ходо туһа хүргэхэ гэжэ булта оролдоно. Хуби заяандаа ехэ баяртайб. Юуб гэхэдэ, шэнэ һургуули соо хүдэлнэб. Һүүлэй сагта таарама технологёор хэшээлнүүдые бага халаанда үгэхэ гэжэ оролдоноб. Мүнөө сагай бүхы багшанар иимэ эрмэлзэлтэй ха юм даа. Цифровой технологи, 3D моделировани, компьютерна графика, робототехникэ – эдэ бүгэдые хэрэглэн, тон һонирхолтой, үхибүүнэй һанаан бодолдо хадуугдаха хэшээлнүүдые үнгэргэхэ аргатайб, - гээд, Жаргал Бальжинимаевич мэдүүлнэ.

«Эрхим багша» урилдаанда яһала удаан бэлдэһэн байна. Иимэ ехэ ажалай дүн хадаа гол шан болоно ха юм.

- Бүхы һургууляараа минии бэлэдхэлдэ туһалаа. Ехэнхи ушарта һүниин 2-3 час болотор һуужа бэлдэһэн байнабди. Тиимэһээ тус урилдаанда муугаар хабаадаха эрхэгүй байгааб. Гран-при абаһанаа үшөө хүсэд мэдэрэн ойлгонгүй ябанаб, энээндэ хэдэн саг хэрэгтэй. Тиигээд лэ бүхэроссиин хэмжээндэ хабаадаха гэжэ бүри шанга бэлэдхэл эхилхэ, - гээд, Буряадай «Эрхим багша» Жаргал Бальжинимаевич Гомбожапов дуулгана.

Анна Огороднигой, Буряадай болбосоролой бодолгын институдай гэрэл зурагууд.