Ниигэм 3 jun 2026 348

Буянта һарада – буянта хэрэг

Буянта һарын 14-дэ (майн 30), Дончод хуралай эхин үдэртэ, Захааминай аймагай Санага нютагта һалхин хүрдэ табигдажа, нютагай зоной, Арьяа-Баалада мүргэхэеэ ерэһэн мүргэлшэдэй, холо ойрын айлшадай, эхэ зургаан зүйл хамаг амитанай жаргалангай түлөө маани – Арьяа-Баалын зүрхэн тарни эрьюулжэ эхилбэ.

Буянта һарада Санага нютагай хүн зон уг угаараа, гэр бүлөөрөө, үетэн нүхэдөөрөө дасандаа – Даша-Пүнсэглинг хиидтээ ошожо мүргөөд, Арьяа-Баалынгаа хүреэлэнгые, тоонто нютагаа тойрон гороолдог һайхан заншалтай болонхой. Мүн лэ уг гарбалаа хүндэлхэ, субарга шүтөөнүүдые бодхоохо, уула обоонуудайнгаа, аршаан булагуудайнгаа нангин газарнуудые сэбэрлэхэ, һэльбэн шэнэлхэ дэмбэрэлтэ ажал хэрэгүүдээ эхилдэг.

Мүнөө зун, июниин 11-дэ, “Уулын уладай ээлжээтэ уулзалга” эндэ үнгэргэгдэхэнь ха юм. Тиимэһээ баһал ехэ бэлэдхэл түлэг дундаа ябуулагдажа, нютагай шарай һайжаруулагдана. Аха Түнхэнһөө, Алайр Боохонһоо, үргэн ехэ ороноймнай али олон можо хизаарнуудһаа, Монгол һайхан ороной Булган, Хүбсэгэл аймагуудһаа бууһан хүндэтэ айлшадаа Санага нютаг гэрэлтэн угтаха.

Бидэшье, Санагын дунда һургуули 1979 ондо дүүргэһэн 24-дэхи выпускынхид, өөһэдын хубитые оруулбабди. Владимир (Дабаа) Дымбрылович Хадаевнай энэ Буянта һарада нютагтаа һалхин хүрдэ табюулая гэһэн үүсхэлтэйгөөр үетэн нүхэдтөө хандаа. Энэ хэрэгыень бултадаа дэмжэжэ, мүнгэ һангаа эбтэйгээр суглуулаа. Владимир Дашеевич Нохоровнай хүрдэеэ уранаар бүтээгөө. Молон ламбагаймнай хүрдэеэ заагдаһан газартаа тогтоохо үдэр сагыень гаргажа, досоонь хэгдэхэ маани бэлдэжэ үгөө.

Санагын голдо ороходо, Диваажанай орондо буха ехэ тэргэ дээрэ найман ханатай гэр (хаяадань Санагын голой: Санага-Булагай, Харуулай, Хужарай, Хуурлигай, Зэдын, Ута-Нюрганай, Утаатын, Далахайн зоной уряанһаа нааша ажаһуужа байһан буусанууд тэмдэглээтэй) шэрэжэ ерэһэн хүсэтэ гурбан сарнуудай урда, хүрэхэ газартаа одоол хүрэжэ ерэбэбди гэһэн удхатайгаар тодхогдоо.

Дабаа Дымбрыловичэй бэлдэһэн хоёр шэнэһэн бахана хүбүүднай бүхөөр зоожо бүхэлөө. Тиигээд оройдонь (һалхин хүрдэ дээрэл байхадаа, һайнаар эрьелдэхэ ха юм) саһа бороонһоо халхалха һарабшатайгаарнь бүхэлөө. Басагаднай будаа, шэрдээ (65-яа шахажа ябаһан хүнүүдые хүбүүд, басагаднай гэхэдэмни, бү гайхаарайт, үетэн нүхэд хоорондоо иигэлдэжэл харилсадагбди). “Санагын һургуулиин 24-дэхи выпуск / Буянта һара / Майн 30. 2026 он” гэжэ бэшээтэй шаажан хабтагайшье хоноогообди. Баралган бүрхэг, бороотойшье үдэр байгаа һаань, хүбүүд, басагаднай яһала бэрхээр һанаһан хэрэгээ бүтээгөө. Бултанда хүндэтэй Молон ламбагай, Сүльтим шэрээтэ, Сэрэн ламбагай гурбан рамнайлаа.

Сэнгэ РИНЧИНОВ

Автор: Сэнгэ РИНЧИНОВ

Фото: Авторай дурадхаһан гэрэл зураг