Энэрхы сэдьхэлэй һайндэр

Байгша оной июниин 8-ай үдэр Ажаһуугшадые ниигэмэй талаар хамгаалгын албанай хүдэлмэрилэгшэдэй үдэр тэмдэглэгдэбэ. Ниигэмэй һалбариин хүдэлмэрилэгшэдһээ гадна энэ үдэр волонтёрнуудай болон бусад хүндэ үбшэнтэдые һахигшадай һайндэр! Нигүүлэсхы арюун һайхан сэдьхэлэй ажал үүргэтэй мэргэжэлтэдэй ба һайн дураараа бусадта туһалагшадай һайндэр!

Мүнөөдэрэй байдалаар, Орос гүрэндэ 630 мянган ниигэмэй һалбариин хүдэлмэрилэгшэд ажал хэрэгүүдые ябуулдаг. Тэдэнэр хүшэр байдалда ороһон ганса бэе үлэһэн үндэр наһатайшуулда, үлбэр тулюур ба эрэмдэг хүнүүдтэ - хамта 26 000 000 хүндэ туһаламжа үзүүлдэг тусхай үүргэтэй.

Буряад Уласта 700-гаад тухай ниигэмэй һалбариин хүдэлмэрилэгшэд ба ажаллалгын туһалагшад бэрхэтэй байдалда ороһон 2 мянга гаран хүнүүдые харууһалан ажалладаг.

Ниигэмэй һалбариин хүдэлмэрилэгшэдэй ажал эгээл эрилтэтэй ба хэрэгтэй мэргэжэлнүүдэй нэгэн болоһон гэжэ тэмдэглэлтэй. Манай гүрэнэй нютагай засагай байгууламжа бүхэндэ тус албанайхид хүнгэн бэшэ ажалаа ябуулдаг юм.

Пётр хаанһаа эхитэй

Тус мэргэжэлтэ һайндэрэй июниин 8-да тэмдэглэгдэдэг ушарынь хэдэн зуугаад жэлэй түүхэтэй. 1701 оной июниин 8-да I дүгээр Пётр хаан үнэн алдартанай патриархадай гэрнүүд руу гэр байрагүй гуйраншадые, үлбэр, эрэмдэг ба үндэр наһатайшуулые эльгээдэг байха тухай зарлиг баталһан. Тэрэ зарлигаарнь шажанай сүмын дэргэдэ байрлаһан үлбэр тулюур арбан хүнэй дунда нэгэ элүүр энхэ бэетэй хүн байжа, бусадые ажаллаха ёһотой байгаа ха.

Саашадаа Оросой императорнуудай бүлэнүүдэй оролдолгын хүсөөр үгытэй ядуу, гуйранша, үншэн хэнзэ г.м. зондо туһаламжа үзүүлгын элдэб янзын гэрнүүд болон тусхай үүргэтэй албангууд байгуулагдадаг байһан.

Совет засагай үедэ энэ хэрэг үргэлжэлүүлэгдэжэ, Ниигэмэй талаар хангалтын арадай комиссариат бии болгогдоһон гэжэ эли.

1946 ондо РСФСР-эй Ниигэмэй хангалтын яаман байгуулагдаһан түүхэтэй.

Ниигэмэй туһаламжа дэлгэрнэ

Манай сагта Оросой Засагай газарай ба Ажал хүдэлмэриин ба ниигэмэй хамгаалгын яаманай хүтэлбэри доро шахардуу байдалда ороһон хүнүүдтэ туһаламжын ажал ябуулганууд эршэмтэйгээр ба үргэн дэлисэтэйгээр бэелүүлэгдэдэг.

Һүүлэй жэлнүүдтэ тус албанда шэнэ үеын мэргэжэлтэд – социальна багшанар ба социальна хүдэлмэрилэгшэд - бии болоһон. Мүн лэ хүнэй сэдьхэл һанаанай элүүр энхын тусхай түбүүд нээгдэһэн байна.

Оросой Холбоото Уласай 120 дээдэ һургуулида, тэдэнэй тоодо гүрэнэй социальна университедтэ болон эмнэлгын ехэ һургуулинуудта социальна албанай мэргэжэлтэдые бэлэдхэдэг гуримтай.

Социальна албанай хүдэлмэрилэгшэдэй ехэнхи хубинь - 83% тухай - эхэнэрнүүд болодог. Тиигэбэшье, һүүлэй үедэ бүһэтэйшүүлэй тоо олошорно гэжэ тэмдэглэгдэнэ.

Тэдэнэрэй олонхинь ябагаар холын харгы гаталжа, харууһалга доронь байһан хүнүүдэй гэртэнь эдеэ хоол болон эм домуудые худалдажа абаад асардаг, эдеэень шанадаг, гэр байрыень сэбэрлэдэг, бэеынь ариг сэбэрые хангахада туһалдаг.

Уужам сэдьхэлэй элшээр

Ниигэмэй һалбариин хүдэлмэрилэгшэдэй онсо тэмдэглэһээр, гэр бүлэгүй, ганса бэе үлэһэн хүнүүдтэ эгээл шухалань – хүнэй анхарал ба аятай зохид хандалга. Тэдэнэй хөөрөөе шагнаад, нютагай байдалай һонинуудтай танилсуулжа, зохидоор харилсан хөөрэлдэхэнь эдеэ хоолоор хангалтаһаа дорогүй шухала юм.

Тус албанай ажалшад уужам сагаан, тэсэмгэй тэнюун сэдьхэлтэй ба хомхой шунахай бэшэ, жэрхэдэггүй абари зантай байха ёһотой гэжэ эли.

- Нэгэндэ томо яблока, нүгөөдэдэнь дунда зэргын хэмжүүрэй яблока хэрэгтэй гэжэ мартахагүйнь шухала. Нэгэндэнь - эгээл үнэгүй сэнтэй, нүгөөдэдэнь – тон һайн шанарай эдеэ хоол наймаанһаа абаха хэрэгтэй. Үшөө ямар маркын, үйлэдбэриин, компаниин, тиихэдэ гадаа түхэлэйнь талаар хуу ондо ондоо эрилтэнүүдтэй байдаг. Тиимэһээ минии харууһан доро байдаг бүхы хүнүүдэй захяануудые наймаанай нэгэ газарһаа абахын аргагүй. Хэдэн магазинуудаар гүйжэ ябаад, одоошье бултыень суглуулхаш, - гэжэ социальна хүдэлмэришэн Ирина хөөрэнэ.

Иринын саашань үргэлжэлүүлһээр, үшөө захяагай эдеэ хоол абаха гэжэ захихадань, шэгнүүртэнь ехэ анхаралтай байха хэрэгтэй. Нэгэтэ наһатай хүгшэн нэгэ бутербродой колбаса абахыень гуйһан юм. Эмшэд тэрээндэ колбаса эдихыень огто хориһон байгаа. Теэд колбасада аргагүй дуратай хүгшэн нэгэ бутерброд эдихэ гэжэ шиидээ бшуу.

- Яахаб даа, би наймаашаниие нариихан хэһэг отолхыень гуйжа гайхуулаа һэм, - гэжэ Ирина энеэбхилэн хөөрэнэ.

Үндэр наһатай зон үхибүүд мэтэ болодог. Тиигээд тэдэнэртэй үгэеэ ойлголсохонь нилээдгүй хэсүү. Юундэб гэхэдэ, өөһэдыгөө бүдүүн зоной зэргэдэ тоолодог ха юм. Нэгэ хэлэһэн юумэеэ оло дахин дабтажа хөөрэхэдэнь, тэсэмгэйгээр шагнаха хэрэгтэй. “Хүгшэрхын далай гаталхань бэлэн бэшэ” гэһэн арадай сэсэн үгэ гүнзэгы удха шанартай. Олон үбгэд хүгшэдтэ сэдьхэлэй дулаан, зөөлэн үгэ ба анхарал, энхэрэл дуталдадаг. Тэдэнэй олониинь ниигэмэй хүдэлмэрилэгшэдтэ эгээл дүтынгөө түрэлэй хүндэ мэтэ мээхэйгээр холболдон хандажа эхилдэг.

Бэе бэедээ туһатай

Социальна хүдэлмэрилэгшэдэй онсо тэмдэглэһээр, тэдэнэй харууһан доро байдаг дүтынгөө зониие алдаад, ганса бэе үлэһэн, хүндэ хүшэр үбшэндэ нэрбэгдэжэ, эрэмдэг болоһон, үгырэн хооһоржо, гуйраншын байдалда ороһон г.м. хүнүүдэй дунда бэрхэшээлнүүдэй урда сухаряагүй, урма зоригоо алдаагүй, сэсэн ухаа бодолтой хүнүүд ушардаг.

Тулюур байдалтай ба юрын боро шэнжэ түхэлтэй хүн дайнай, ажалай ветеран, уран зохёолшон, эрдэмтэн г.м. байжа болодог.

- Тэдэнэр олон туһатай зүбшөөлнүүдээрээ ба сэсэн һургаалнуудаараа хубаалдаха аргатай, - гэжэ социальна албанай нэгэ мэргэжэлтэн хэлэнэ.

Ниигэмэй һалбариин хүдэлмэрилэгшэд үдэр бүри шахуу хүндэ сүүмхэнүүдые зөөдэг һэн тула нюрганай, хүзүүнэй үбшэнгүүдтэ нэрбэгдэдэг. Дунда зэргэнь 7 кг нормотой, харин тус албанай эхэнэрнүүд 16 кг хүрэтэр зөөхэ баатай болодог юм. Эндэ сахаригтай сүүмхэнүүдшье абардаггүй гэжэ тус һалбариин хүдэлмэришэд хэлэнэ.

Социальна хүдэлмэришэн Иринын хөөрэһөөр, нэгэтэ тэрэнэй хүзүүниинь хүшөөд, нэгэ гарынь муугаар хүдэлдэг болоһон байгаа. Тиигээд харууһалан ажалладаг наһатай үбгэндэ арай шамай хүрэжэ ошоо һэн. Тэрэ үбгэн дүй дүршэлтэй мануальна терапевт байһан тула хёрхо нюдөөр гансата тодорхойлжо хараад, хэлэһэн байгаа:

- Танай нэгэ гар муугаар хүдэлнэ, үргэжэ шадахаяа болёод байнат. Удаань тэрэ Иринэдэ иимэ ушарта эрхимээр туһалдаг гарай тусхай точкые хумин дараха аргада һургаһан юм. Ирина үдэрэй туршада гараа зааһан газартань даража хумяад, үдэшэ тээшэ, гайхалтай, тэрэнь үбдэхэеэ болишоһон юм.

Тэрэ сагһаа Ирина мануальна терапиин аргануудаар һонирходог, шудалдаг ба өөрыгөө, дүтынгөө зониие аргалдаг болоһон. Тиигэжэ ажаллагша ба тэрэнэй харууһан доро байһан хүнүүд хоорондоо бүхэ холбоотой, бэе бэедээ туһатай тон дүтын хүнүүд болодог гэжэ эли. Гансаарданги, үлбэр, тулюур байдалтай хүнүүд социальна хүдэлмэрилэгшэтэй хубиингаа нюусануудаар хубаалдажа, ехэ этигэмжэтэйгээр хандажа эхилдэг.

Нэгэтэ Ирина олон жэлдэ музейдэ хүдэлһэн хүгшэнэй ажалдань хонходожо, һайндэрөөр амаршалхыень гуйһан юм. Тэрэ сагһаа музейн ажалшад хүгшэндэ үргэлжэ анхаралаа хандуулдаг болоо һэн ха. Ганса бэе, наһажаал эхэнэр одоол жаргалтай байдаг болоһон!

Ниигэмэй һалбариин албатанай ажалда энеэдэтэйшье ушарнууд үргэлжэ болодог.

Нэгэтэ социальна хүдэлмэрилэгшын туһаламжа үзүүлдэг хүгшэндөө: “Танай ходо тайлангүй шахуу үмдэдэг нооһон оймһонууд соорожо һалаа. Эдээнээ хаягты, шэнэ оймһо танда наймаанһаа худалдажа абая”, - гэжэ хэлээ. Харин хүгшэн урдаһаань: “Үгы, би соорхойнуудыень оёод үмдэхэб. Эдэ зөөлэхэн, дулаахан оймһон дотор хүлнүүдтэмни ехэ аятай зохид байдаг юм. Ямаршье эрэ хүнтэй байһанһаа һураггүй дээрэ!”.