​Буряадта ажабайдалаа зохёоё!

Ургажа ябаа залуу халааниие, оюутадые “Жить, учиться и работать в Бурятии” гэһэн хуралдаан суглуулаа.

Тус хэмжээ ябуулга заншалта болонхой. Эндэ дунда мэргэжэлэй техникумүүд, колледжнууд, дээдэ һургуулинууд олоороо хабаадаһан байна. “Маанадайнгаа һуралсалай гуламтануудта һурахаяаерэгты” гэжэ урилгануудые үгөөд, жэшээ дээрэ һонирхолтой юумэнүүдые харуулаа. “Юундэ намар болоноб? Һурагшадай һургуулияа дүүргэжэ байхада эмхидхэхэеэ яанаб?” - гэхэ мэтэ зугаанууд гараадхина. Ушар гэхэдэ, ахалагша классуудайүхибүүд энэ хэмжээ ябуулгада хабаадажа, саашадаа ажабайдалаа яагаад зохёохоб гэжэ шэлэнэ. Удаань жэлэй хугасаада тэдэ зүб харгыгаар шэглэхэ бэзэ гээд найдагдана.

Мүн Буряадаймнай түрүү эмхи зургаанууд, томо үйлэдбэринүүд оролсоо. Тэдэ өөһэдынгөө үйлэдбэридэ залуу халааниие хүдэлхыень дурадхаа. Бүхы эмхинүүдтэ, үйлэдбэринүүдтэ мэргэжэлтэд дуталдана гэжэ энэ хуралдаан үшөө дахин харуулаа.

- Манай залуу халаанай урда үргэн харгы нээгдэнэ. Буряадтамнай дээдэ һургуулинууднай, колледж техникумүүд эдэбхитэйгээр ажалаа ябуулна. Орос гүрэн дотороо түрүү һуралсалай гуламтануудай тоодо ороһондонь  баярламаар. Түрэл нютагтаа үлэжэ, һуралсалаа үргэлжэлүүлжэ, эрдэмтэй,мэргэжэлтэй болоо хэрэгтэй, - гэжэ Буряадай Толгойлогшо Алексей Цыденов сугларагшадта хандахадаа, һуралсалай гуламтануудайнгаа амжалтануудаар танилсуулһан байна.

Буряадай Арадай Хуралай Ниигэмэй хорооной түрүүлэгшэ Игорь Марковец эдир бага наһанһаа түрэл нютагтаа ажаһуунаб гэжэ хэлээ.

- Юундэ гэртээ үлэхэ хэрэгтэй гэнэбди? Гэр тухай хэдэн һайн оньһон үгэнүүд бии. Тэдээниие манай элинсэгүүд дэмы зохёогоогүй ха юм. Хажуудамнай түрэл гаралнай дэмжэжэ, дүнгэжэ байна. Байгаалишье ажабайдалда туһална. Олоной хэлэһээр, харида ехэ муу байдаг гээшэ. Һүүлэй үедэ Буряадаймнай һуралсалай гуламтанууд хүгжэлтын шэнэ замда гаранхай, эндэ ажабайдалай бүхы һалбаряар мэргэжэлнүүдые олохот. Удаань ехэ мүнгэтэй ажал хэхэ аргатайт, - гэжэ Игорь Марковец хэлээ.

“Приоритет-2030” гэһэн бүхэроссиин мэргэжэлэй түсэлдэ эгээл түрүүн В.Р. Филипповэй нэрэмжэтэ Буряадай гүрэнэй хүдөө ажахын академи ороһон байна. Зарим жэлнүүдтэ иишээ һурахаяа орохо дуратайшуул үсөөржэл байгаа. Тэдэ оршон байдалаа шэнээр зохёожо, һуралсалайнгаа программа мүнөө үеын байдалтай адли болгожо шадаа. Багшанар болоноюутад холо ойгуур түсэлнүүдээ дурадхажа, эгээл эрхимүүдынь бүхэроссиин грантнуудта хүртэнэ. Иимэ ехэ ажал ябуулһанай удаа БГСХА-да һураха хүбүүд, басагадай тоо эрид дээшэлээ. Һүүлэй жэлнүүдтэ ВСГУТУ ба БГУ шэнэ гуримаар мэргэжэлтэдые бэлдэдэг болобо, тэдэ “Приоритет-2030” гэһэн гүрэнэй түсэлдэ оруулагдаа.

Буряадай бүхы дээдэ һургуулинууд удангүй нэгэдэжэ, ажабайдалаа зохёохо. Юуб гэхэдэ, Орос гүрэн дотор эгээл томо оюутадай кампус бодхоогдохоор Улаан-Үдэдэ хараалагдана.

Тус хуралдаанай үедэ олон колледж, техникумүүдэй багшанартай хөөрэлдэхэдэмнай, бүхы гуламтануудта саарһа дансануудаа залуу халаан ехээр тушаагаа. Энэ тоодо Ивалга һууринда оршодог Забайкалиин арадуудай заншалта урлалай колледж нэрлэмээр.

- Манай заншалта мэргэжэлнүүдтэ олон хүбүүд, басагад һурахаяа һанаа. 3 хүн нэгэ һуурида орохоёо саарһа дансаяа тушаагаа. Аттестат соогоо 4,7 гү, али 4,8 баллтай үхибүүд ерэжэ, маанадые гайхуулаа. Юуб гэхэдэ, тэдэ шадамар һайнаар томохото городуудта ошожо, дээдэ һургуулинуудта орохо аргатай байгаа. Харин манай гуламта шэлэһэндэнь баярлаабди. Тиимэһээ соёлой һалбариин, уран дарханай мэргэжэлнүүд хэрэгтэй болонхой гээд һанагдана. Мүн бидэ мүнөө жэлһээ шэнэ мэргэжэлнүүдые нээгээбди. “Кинопроизводство” гэһэн таһагта түрүүшын 20 хүниие абаһан байнабди. Эндэ видео-буулгагшадые, найруулагшадые, монтажёр, сотовик гэгшэдые бэлдэжэ гаргахабди, - гэжэ һуралсалай гуламтын захирал Наян Сагаев хөөрэнэ.

Михей Ербановай нэрэмжэтэ Буряадай аграрна колледж хэдэн жэлэй хугасаада материальна баазаяа шэнэлнэ. Хүдөө ажахыда хабаатай мэргэжэлнүүдһээ гадна эндэ газар хэмжэгшэдые, кинологуудые бэлдэнэ. 3-дахи курсын оюутан Рада Вамбуева кинолог болохо һанаатай.Тэрэ абынгаа һанаа бодолыень бэелүүлнэб гэжэ хэлэнэ. Юуб гэхэдэ, абань хэзээб даа нохойтой харилсаатайгаар хүдэлхэеэ ходо һанажа, иигэжэ түрэлхидтөө, үхибүүдтээ хэлэжэл байдаг.

- Минии нүхэр – немец үүлтэрэй эмэ нохой. Хоёрдохи курсын байхадаа худалдажа абаа һэм. Суг хамта һурадаг Юлия намда нохой хаанаһаа абахаб гэжэ заажа үгөө. Нохойн эзэнтэй хөөрэлдөөд ошоо һэм. Тэрэ намда багахан пүсхэгэр булочкада адли, альган соо багташаха юумэ гаргажа үгөө бэлэй. Түрүүшээр нобшо, ядуу гүлгэн байгаа. Харин мүнөө минии эгээл дүтэ нүхэр, бүхы командануудые түргөөр ойлгожо дүүргэдэг нохой болотороо ургаа, - гэжэ Рада Вампилова хөөрэнэ.

Рада һуралсалаа дүүргээд, хаана хүдэлхэеэ мэдэнэгүй. Дотоодын хэрэгүүдэй таһагта хүдэлхэ аргатай, СИЗО, колоннинуудта кинологууд хэрэгтэй байна. Рада Вампиловагай хэлэһээр, Буряадта нохойтой нүхэсэдэг мэргэжэлтэд һайн ажал олохо аргатай. Харин багшанарай тэмдэглэһээр, колледж дүүргэһэн оюутад баруун зүг уруу ябашана. Тэндэ тэдэ һуралсалаа үргэлжэлүүлнэ. Буряадта кинологуудые һургаха дээдэ һургуули үгынь харамтай гээд тэдэ мэдүүлнэ.