Шатарай шанга тэмсээнүүд

Мүн 2025 оной түгэсхэлдэ түрүү тамиршадай нэгэн Эрдэм Хубукшанов дэлхэйн чемпионадта хабаадажа, хүсэ шадалаа дахинаа гэршэлээ.

Буряад хүбүүд, басагаднай

Түргэн шатараар болон блиц-наадалгаар дэлхэйн чемпионат Кувейт гүрэнэй ниислэл Доха хотодо декабриин 26-30-ай үдэрнүүдтэ үнгэргэгдөө. Эндэ бүхэдэлхэйн түрүү шатаршад хабаадаа. Тэдэнэй тоодо Буряадай Эрдэм Хубукшанов, Үбэр Байгалай хизаарай Агын Буряадай тойрогой Яна Жапова гэгшэдэй оролсоһониинь һайшаалтай.

Эрдэм Хубукшанов

Worldrapidandblitz2025.fi de.com сайтһаа гэрэл зураг абтаба

Доха хотодо болоһон түргэн шатарай мүрысөөндэ 247 эрэшүүл, 141 эхэнэр хара-сагаан хюлгын саана һуужа, шанга гэгшын тэмсээнүүдтэ хабаадаһан байна. Эрдэм Хубукшанов 13 шатын удаа 6,5 очко абажа, 121-дэхи һуури эзэлээ. Яна Жапова 11 турай удаа 4,5 очко абаад, 101-дэхи һуурида гараа.

Яна Жапова

Worldrapidandblitz2025.fi de.com сайтһаа гэрэл зураг абтаба

Блицэй мүрысөөндэ 252 эрэшүүл 19 туртай наадануудта хабаадаа, удаань эрхим 4 шатаршан дэлхэйн абарга болохоёо тэмсээ. 140 эхэнэр наадаһан байна. 15 турай удаа тэдэнэй дүрбэниинь түрүү һууриин түлөө наадаха эрхэдэ хүртөө. Эндэ Эрдэм Хубукшанов 9 очкотой боложо, 142-дохи һуури эзэлээ. Яна Жапова хадаа 56-дахи һуурида гаража, 8 очко абаа.

Бүхы дэлхэй дээрэ мэдээжэ Норвеги гүрэнэй Магнус Карлсен Кувейтдэ хоёр дахин дэлхэйн чемпион боложо шадаа. Тиигэжэ тэрэ дэлхэйн 16 дахин абарга болобо гээшэ. Тэрэ 9 дахин блиц-нааданда шалгараа, 6 дахин түргэн шатараар түрүүлээ. Мүн классическа шатараар нэгэ дахин чемпион болоо бшуу.

Орос гүрэнэй Александра Горячкина түргэн шатараар анха түрүүшынхиеэ дэлхэйн чемпионой нэрэ зэргэдэ хүртөө. Блиц-нааданда Казахстан гүрэнэй Бибисара Асаубаева гурбадахияа дэлхэйн чемпион боложо тодороо. 2021 ба 2022 онуудта Бибисара түрүүлээ һэн.

Үнгэрһэн 2025 он Эрдэм Хубукшанов болон Яна Жапова хоёрто ехэ баяр асараа. «Уласхоорондын гроссмейстер» гэһэн нэрэ зэргэнүүдтэ тэдэ хүртөө. Үшөө март һарын һүүл багаар ФИДЕ-гэй конгрессэй ехэ суглаан дээрэ Яна Жаповагай саарһа дансанууд бүхы талаһаань шалгагдажа, шатарай эгээл ехэ нэрэ зэргэдэ хүртэбэ гэһэн шиидхэбэри абтаа һэн. Орос гүрэнэй Ураал хадаһаа зүүн бэедэ «уласхоорондын гроссмейстер» гэһэн нэрэтэй оройдоол хоёрдохи эхэнэр болоно гээшэ. Мүнөө үедэ Буряадай Шатарай федерациин хүтэлбэрилэгшэ Инна Ивахинова энэ нэрэ зэргэдэ 2012 ондо хүртөө бэлэй.

«Уласхоорондын гроссмейстер» гэһэн нэрэдэ хүртэхын түлөө хэдэн эрилтэ дабажа гараха хэрэгтэй юм. Нэн түрүүн «ФИДЕ-гэй уласхоорондын мастер» гэһэн нэрэтэй байха ёһотой. Хэдэн томо мүрысөөнүүдтэ гроссмейстерэй гурбан балл абаха хэрэгтэй. Классическа шатараар (түргэн шатарай болон блицэй коэффициент тоологдоногүй – авт.) рейтинг 2500 баллһаа үлүү гарахадань, гроссмейстер болодог. Эдэ бүгэдэ эрилтэнүүдые Эрдэм Хубукшанов 2024-2025 онуудта дүүргэжэ шадаба. Март һарада болохо ФИДЕ-гэй конгрессэй ехэ суглаанда шиидхэбэри абтахаар хараалагдана. Мүнөө үедэ Буряад Уласта дүрбэн шатаршан «уласхоорондын гроссмейстер» гэһэн үндэр нэрэ зэргэнүүдтэй юм. Эдэ хэд бэ гэжэ һануулбал, Батор Самбуев, Антон Шомоев, Жамсаран Цыдыпов болон Инна Ивахинова гэгшэд болоно.

Һоригшодоо хүндэлнэ

Шэнэ жэлэй һайндэрнүүдэй үедэ шатарай хоёр мүрысөөн Буряадай ниислэлдэ эмхидхэгдэбэ. Эндэ ганса эдир шатаршад хабаадаагүй, мүн ветерануудайшье оролсоһониинь баярламаар.

Хүүгэдэй мэдээжэ һоригшо Хаян-Хирбэ Сандакович Гармажаповай шангуудта хүртэхын түлөө мүрысөөн тамирай 8-дахи һургуули үнгэргэһэн байна. Гол тэмсээнүүдтэ Дмитрий Ангаров түрүүлжэ гараа. ФИДЕ-гэй мастер Чингис Бальжиев шангай 2-дохи һуури эзэлээ. Бальжинима Галсанов хүрэл медаляар шагнагдаа. Эхэнэрнүүдэй дунда эдир тамиршаднай шалгараа. Сэлмэг Тучинова, Сойжин Базыржапова, Софья Дашинимаева – иигээд лэ шангай һууринуудай эзэд элирүүлэгдээ. 2014 онһоо хойшо түрэһэн шатаршадай дунда Дмитрий Таряшинов түрүүлээ. Ветерануудай дунда һоригшо Анатолий Раднаев 1-дэхи һуурида гараһан байна.

Хаян-Хирбэ Гармажапов хадаа зунай үедэ 30 гаран жэлдэ Байгалай эрье дээрэ “Байкальские зори” гэһэн регион хоорондын мүрысөө үнгэргэнэ. Харин үбэлэй үедэ шатаршадые суглуулһандань баярламаар. Буянта хэрэгыень үхибүүдынь, шабинарынь үргэлжэлүүлнэ.

Январиин 10-11-эй үдэрнүүдтэ болоһон шатарай мүрысөөн мэдээжэ һоригшо Анатолий Юндунович Митуповай мүнхэ дурасхаалда зорюулагдаа. Тэрэ эхэнэрнүүдэй дунда уласхоорондын гроссмейстер Инна Ивахиновагай түрүүшын һоригшо байһан юм. Гэхэтэй хамта Анатолий Митупов олон тоото шанга шатаршадые хүмүүжүүлһэн намтартай.

Дурасхаалай мүрысөөндэ Ардан Хаимчиков түрүү һуури эзэлһэн байна. Үнгэргэһэн бүхы 9 наадандаа тэрэ илалта туйлаа. Тус мүрысөөндэ Ардан 2-дохиёо удаа дараалан чемпион боложо тодорбо гээд хэлэлтэй. Игорь Мещеров Илья Муратов хоёр шангай һууринуудые эзэлээ.

Ардан Хаимчиков

Оюна Цыцыковагай гэрэл зураг

Буряадаймнай түрүү эдир шатаршад эдэ үдэрнүүдтэ бэлэдхэл гаража байна. Февраль һарын эхиндэ Сочи хотодо үнгэргэгдэхэ Оросой чемпионадта тэдэ хабаадаха юм. Ноябрь һарада болоһон Алас Дурна зүгэй федеральна тойрогой чемпионадта шалгаржа, тэдэ Оросой чемпионадта хабаадаха эрхэдэ хүртөө бэлэй гээд һануулая.