Буддын шажанай уласхоорондын III хуралдаан

Хамтын ажал

«Буддын шажан шэнэ зуун жэлдэ» гэһэн уласхоорондын III хуралдаанай нээлгэндэ хуралдаанда хабаадагшадые Оросой Холбоото Уласай Засагай газарай Түрүүлэгшын орлогшо Дмитрий Чернышенко мэндэшэлэн амаршалаа.

- Оросой Холбоото Уласай Засагай газар буддын шажанай болбосорол, эрдэм ба соёл дэмжэхэ хэрэгтэ онсо анхаралаа хандуулдаг. Манай гүрэндэ буддын шажанай түүхэдэ зорюулагдаһан номууд хэблэгдэдэг, уг залгамжын баялиг гамтайгаар хадагалагдадаг, һүгэдэлгын ба хүшөөнүүдые бодхоохо газарнууд тодорхойлогдодог. Хүндэтэ нүхэд! Хамтын оролдолгоор амгалан байдалтай оршолонто юртэмсэ байгуулхые бидэ оролдонобди. Энэ юртэмсэдэ һайн һанаан, хүндэлэлгэ, үнэниие сахилга, бэе бэеэ дэмжэлгэ гол баялиг болоно, - гэжэ Дмитрий Чернышенко тэмдэглэбэ.

Россиин буддын шажанта гурбан нютаг можын - Хальмагай, Тывагай ба Буряад Уласай - толгойлогшонорой уулзалга эмхидхэгдээ. Тиихэдэ Алексей Цыденов ба Бату Хасиков Хальмаг ба Буряад Улас хоорондын хэлсээ бэелүүлхэ талаар хэмжээ ябуулгануудай түсэб баталаа. Хамтын ажал худалдаа наймаанай, эрдэм ухаанай ба соёлой һалбаринуудта ябуулагдаха. 

Хамтын  ажал ябуулха тухай хэлсээн байгша оной июнь һарада Санкт- Петербург хотодо үнгэргэгдэһэн эдэй засагай  уласхоорондын хуралдаанай үедэ баталагдаа һэн. Хэлсээнэй ёһоор бага ба дунда олзын хэрэг хүгжөөхэ, дэмжэхэ талаар гүрэнэй программануудые байгуулжа, хамта бэелүүлхэ түсэб табигдана. Гэхэтэй хамта, элүүрые хамгаалгын, тамирай, аяншалгын, болбосоролой, залуушуулай бодолгонуудай, хүн зониие ниигэмэй талаар  хамгаалгын һалбаринуудта дүй дүршэлөөрөө хубаалдахаар хараалагдана.

Тиихэдэ Россиин буддын шажанта гурбан нютаг можын толгойлогшонор - Буряад Уласай Толгойлогшо Алексей Цыденов, Хальмагай Толгойлогшо Бату Хасиков, Тыва Уласай Толгойлогшо Владислав Ховалыг гэгшэд хуралдаанай үедэ уулзалга үнгэргэһэн байна.

Буряадай үүсхэл

Росси гүрэндэ буддын шажантанай уласхоорондын хуралдаа үнгэргэхэ үүсхэл Буряад Уласай Толгойлогшо Алексей Цыденов гаргаһан байна. «Заншалта буддын шажан ба мүнөө сагай дуудалганууд» гэһэн I ба II хуралдаанууд Улаан-Үдэ хотодо эмхидхэгдээ һэн. Нэгэ талмай дээрэ эрдэмэй ба болбосоролой, политикын ба шажанай түлөөлэгшэд анха түрүүшынхиеэ тиихэдэ сугларһан байна. Оросой Холбоото Улас тус хуралдаа эмхидхэжэ, буддын шажанай үзэл баримталдаг ехэ гүрэн байһанаа харуулаа, буддын шажанта гүрэнүүдтэй элдэб һалбаринуудта хамтын ажал бэхижүүлхэ нэмэлтэ арга боломжонуудые үгэнэ.

- Анха түрүүшынхиеэ иимэ хуралдаа эмхидхэхэдээ, бидэ ямаршье дүршэлгүй, эрдэм мэдэсэгүй байгаабди. Теэд Буряад Уласай, Хальмагай, Тывагай һүзэгшэдэй һонирхол, ехэ дэмжэлгэ мэдэрээбди. Дэлхэйн элдэб гүрэнүүдһээ ерэһэн манай айлшадта үшөө дахин баяраа мэдүүлнэб. Тэдэнэй олонхииень би мүнөөдэр гурбадахияа хаража байнаб. Буддын шажанай үзэл баримталдаг гүрэнүүд мүнөөдэр дэлхэйн хахадһаа ехыень эзэлнэ. Эдэ гүрэнүүдэй, тэрэ тоодо Россиин, саг соогоо нэгэдэһэниинь зүйтэй.  Буддын шажан - манай заншалта шажан гэжэ Россиин Юрэнхылэгшэ Владимир Владимирович Путин нэгэтэ бэшэ тэмдэглэдэг. Росси гүрэн буддын шажанда хүндэтэйгөөр хандадаг, манай агууехэ гүрэнэй, суг хамта ажаһуужа байһан арадуудай  саашанхи хүгжэлтэдэ  буддын шажанай һургаал ехэ нүлөө үзүүлдэг, энэ нүлөөн мүнөөдэр илангаяа шухала, - гэжэ Алексей Цыденов тэмдэглээ.

Хуралдаанай хэмжээндэ «Буддын шажанай болбосорол» гэһэн ехэ һургуулинуудай нэгэдэл байгуулагдаа һэн. 2024 ондо тэрэнэй бүридэл үргэдхэгдэһэн байна.

«Буддын шажан шэнэ зуун жэлдэ» гэһэн буддын шажанай уласхоорондын III хуралдаанай талмай дээрэ Буряадай гүрэнэй Д.Банзаровай нэрэмжэтэ ехэ һургуули Үбэр Байгалай гүрэнэй университедтэй, Зүүн-Сибириин гүрэнэй соёлой институдтай, Шри-Ланка ба Непал гүрэнүүдэй ехэ һургуулинуудтай хамтын ажаябуулга тухай хэлсээ баталаа. Харин 2024 оной сентябрь һарада Буряадай гүрэнэй университет Дамба Даржа Заяевай нэрэмжэтэ «Даши Чойнхорлин» университедэй хубарагуудһаа 12 бакалавр «Буддын шажанай гүн ухаан» гэжэ шэглэлээр һургахаяа абаһан байна.

Владимир Путин буддын шажантанай хубита тэмдэглэбэ

«Буддын шажан шэнэ зуун жэлдэ» гэһэн уласхоорондын III хуралдаанда хабаадагшадта Оросой Холбоото Уласай Юрэнхылэгшэ Владимир Путин мэндын тэмдэг эльгээгээ.

Оросой Холбоото Уласай  Засагай газарай Түрүүлэгшын орлогшо Дмитрий Чернышенко хэмжээ ябуулга элдэб гүрэнүүдэй 400 гаран түлөөлэгшэдые суглуулаа гэжэ тэмдэглээд, буддын шажанай уласхоорондын хуралдаанай хабаадагшадта Владимир Путинай хандалга уншаба:

- “Мүнөө Россиин буддын шажантан элинсэг хулинсагуудайнгаа уг залгамжын баялиг, онсо өөрын шанартай урлал ба ёһо заншалнуудые  гамтайгаар сахина, үндэһэтэн ба шажан хоорондын харилсаа тааралдуулхын түлөө оролдолго гаргана, гэр бүлын сэнтэй үнэтэ зүйлнүүдые бэхижүүлнэ, залуушуулые хүмүүжүүлнэ, эртэ урдын дасангуудые һэргээнэ, шэнээр байгуулна, гэгээрүүлгын ба болбосоролой түсэлнүүдые бэелүүлнэ, хуралдаанда хабаадагшадтай, гадаадын гүрэнүүдһээ ерэһэн айлшадтай баян дүй дүршэлөөрөө хубаалдахаар бэлэн гэжэ этигэнэб. Уулзалгын үедэ таанад бүхы шажануудай урда табигдаһан дэлхэйн хэмжээнэй дуудалганууд тухай зүбшэн хэлсэхэт, мүнөө сагай бэрхэшээлнүүд тухай һанамжануудаараа хубаалдахат, буддын шажан, буддын шажанай соёл, гүн ухаа хүгжөөхэ, буддын шажанай эмхинүүдэй хоорондо уласхоорондын ажаябуулга бэхижүүлхэ талаар саашанхи алхамуудые хараалһан түсэбүүдые табихат. Аша үрэтэйгөөр ажалаа ябуулхыетнай, бүхы һайн һайханиие таанадта хүсэнэб».

Тиихэдэ Гүрэнэй Дүүмын түрүүлэгшын орлогшо Шолбан Кара-оол Гүрэнэй Дүүмын Түрүүлэгшэ Вячеслав Володиной хандалга уншаа:

- Буддын шажанай уласхоорондын III хуралдаан шажан шүтэл хоорондын, үндэһэ яһатанай харилсаа бэхижүүлнэ, уласхоорондын хамтын ажаябуулга үргэдхэнэ. Буддын шажанай уг залгамжын баялиг, соёл, гүн ухаа, дүй дүршэл тэрэ зандань үлээхэ талаар асуудалнууд тухай зүбшэн хэлсэхэт, мүнөө сагай эрхэ байдалда оюун сэдьхэлэй, ёһо журамай үнэтэ зүйлнүүдые хамгаалха талаар һанамжануудаараа хубаалдахат.

Буддын шажанай уласхоорондын III хуралдаанда хабаадагшадта Оросой Холбоото Уласай Гадаадын хэрэгүүдэй сайд Сергей Лавров мэндын тэмдэг мүн эльгээгээ. Тэрэнэй хандалга Россиин Гадаадын хэрэгүүдэй яаманай түлөөлэгшэ, Астрахань хотын таһагай хүтэлбэрилэгшэ Олег Коломин уншаба.

 «Хуралдаан элдэб гүрэнүүдэй санаартаниие, эрдэмтэдые, ниитын ажаябуулагшадые, политигуудые нэгэдүүлһэн талмай болоод байһаниинь һайшаалтай. Эндэ гүн ухаанай ба буддын шажанай дүй дүршэлэй, бодото ажалай шухала асуудалнууд тухай зүбшэн хэлсэнэ. Энэ удаа Россиин онсо өөрын шанартай нютаг можодо, хүндэмүүшэ зантай Хальмаг Уласта хуралдаан үнгэргэгдэнэ. Дэлхэйн заншалта шажануудай харилсаан Россиин жэнхэни баялиг, урагшаа дэбжэлгын нүхэсэл болоно. Иимэ шухаг дүй дүршэлөөр гадаадын нүхэдөөр хубаалдаха бэлэмди», - гэжэ Сергей Лавровой мэндын тэмдэг соо хэлэгдэнэ.