Буряадай тамирай түүхын алтан август

Эдэ үдэрнүүдтэ арбан жэлэй саана Рио-де-Жанейро хотодо Олимпиин ээлжээтэ зунай нааданууд болоһон байна. Тус хэмжээндэ Буряадай һур харбаашан Инна Степанова командна тоосоондо мүнгэн медальда хүртөө бэлэй. Энэ хадаа Буряадай тамиршадай эгээл ехэ туйлалтануудай нэгэн болоно. Гэхэтэй хамта, август һарада Олимпиин наадануудта мүнгэн ба хүрэл медальнуудта хүртэһэн харбаашан Светлана Гомбоева, барилдаашан Любовь Волосова Буряадай тамирай түүхэдэ алтан үзэгүүдээр нэрэнүүдээ бэшүүлээ.

Мүнгэн туйлалтанууд

Арбан жэлэй саана августын 5-23-ай үдэрнүүдтэ Олимпиин нааданууд Рио-де-Жанейро хотодо үнгэргэгдөө. Наадануудай эгээл түрүүшын үдэрнүүдтэ һур харбаашад мэргэшүүлые элирүүлээ. Командна тоосоондо Орос гүрэнэй суглуулагдамал команда шалгаржа, аргагүй ехэ баяр асараа.

Рио-де-Жанейрын Самбодромой талмай дээрэ харбаашад мүрысэһэн байна. Орос гүрэнэй түлөө Свердловско можын Ксения Перова, буряад угтай басагад, Үбэр Байгалай хизаарай Туяна Дашидоржиева, Буряадай Инна Степанова гэгшэд харбаа.

Түрүүшын шатын удаа Оросой харбаашад 2-дохи һуури эзэлжэ ябаа. Удаадахи спаррингнуудта тэдэ Энэдхэгэй болон Италиин тамиршадые шүүжэ шадаа. Ганса финальна шатада диилдэшоо, Урда Солонгосой харбаашад 1988 онһоо хойшо Олимпиин наадануудта алтан медальнуудые алданагүй гээд хэлэхэ хэрэгтэй. Буряад ороной дэбисхэр дээрэ августын 8-ай хара үглөөгүүр Инна Степановада мүнгэн медаль зүүлгэгдэһэн юм.

Инна Степановагай гэртээ бусахадань, аргагүй ехэ баяр ёһолол Буряадай дэбисхэртэ болоо һэн. Соведүүдэй талмай дээрэ мүнгэн медальда хүртэһэн тамиршаниие болон тэрэнэй һоригшые харахаяа хэдэн мянгаад хүн суглараа. Баярай һайхан үгэнүүдһээ гадна соёлой хүдэлмэрилэгшэд дуу хатараараа сугларагшадые хужарлуулаа.

- Иимэ олоор хүнүүд намай угтахаа, амаршалхаа ерэхэ гэжэ нэгэшье һанаагүйб. Буряад Улас хаана байдаг бэ, буряадууд гэһэн бага яһатан энэ дэлхэй дээрэ бии юм гэжэ бүхы дэлхэй дээрэ мэдэдэг болонхой. Эндэ би багахан өөрынгөө хубита оруулба гээшэб. Хари гүрэнүүдэй сурбалжалагшад энээн тухай оло дахин асуугаа, ехэ омогорхон нютаг тухай хүн бүхэндэнь хөөрөөб даа, - гэжэ тиихэдэ Инна Степанова үндэр тайзан дээрэһээ хэлээ һэн.

Инна Степанова 2006 онһоо мүнөө болотор Оросой суглуулагдамал командын бүридэлдэ ороно. Түрүүшын хоёр жэлдэ эдиршүүлэй дунда харбаа. 2009 онһоо хойшо ехэшүүлэй тоодо ябалсана.

Амжалтын удаа хэдэн арбаад жэл үнгэрбэшье, Инна Степанова илалтынгаа харгы алдаагүй. Эдэ үдэрнүүдтэ Санкт-Петербург хотодо Оросой Кубогта хүртэхын түлөө мүрысөөн боложо байна. Һаяхана Санкт-Петербург хотодо Оросой Кубокто Инна Степанова хоёр алтан медаль абаа. Хубиин тоосоондо финалда Үбэр Байгалай хизаарай Ирина Дашинимаевае шүүгээ. Мүн командна тоосоондо эхэнэрнүүдэй Буряадай суглуулагдамал команда (Инна Степанова, Светлана Гомбоева, Эржена Очирова) мүн лэ түрүүлээ.  

Тус амжалтын удаа табан жэлэй үнгэрһэнэй удаа Буряадай үшөө нэгэ харбаашан Инна Степановагай амжалта дабтаһан байна. Светлана Гомбоева 2021 оной июлиин һүүл багаар Токио хотодо болоһон Олимпиин наадануудта шалгараа. Үнөөхи Ксения Перова, Ростовско можын Елена Осипова гэгшэдээр Орос гүрэнөө Светлана Гомбоева хамгаалаа һэн. Елена Осипова хажуугаарнь хубиин тоосоондо мүн лэ мүнгэн амжалта туйлаһан байна.

Буряадай харбаашан тухай үшөө хэдэн үдэрөөр урид бүхы дэлхэй дээрэ мэдээсэл гараад ябаа бэлэй. Ушар гэхэдэ, шэлэн абалгын шатын үедэ Светлана шанга наранай элшэдэ сохюулжа, мэдээ алдажа унашоо. Түргэн туһаламжа үзүүлэгдэһэнэй һүүлээр, хэдэн час соо больницада үнгэргэһэнэй удаа табигдажа, харбалгаяа үргэлжэлүүлээ. Оросой харбааша басагад Украинын, США-гай, Германиин түлөөлэгшэдые диилэжэ, финалда орожо шадаа. Харин гол финалда тэрэл Урда Солонгосой командада шүүгдэшөө бэлэй. «Тэдэ роботнуудые диилэхэ арга үгы байгаа», - гээд, Москвагай нэгэ томо сонин бэшээ һэн.

Хүрэл медальнууд

Августын 8-ай үдэр Буряадай тамирай түүхэдэ үшөө дахин алтан үзэгүүдээр тэмдэглэгдэнхэй. 2012 оной энэ үдэр Буряадай барилдаашан Любовь Волосова шалгаржа, Олимпиин наадануудай хүрэл медальда хүртөө һэн. Лондоной хибэс дээрэ Буряадай тамиршан хэдэн уулзалгануудта илалта туйлаа. Шангай 3-дахи һууриин түлөө тэмсээндэ Польшо гүрэнэй Моника Михалик гэгшые шүүжэ, хүрэл медаляар шагнагдаа. Тус мүрысөөндэ Любовь ганса Хитадай тамиршанда диилдэшоо бэлэй.

Буряад угтай тамиршад сооһоо Баир Бадёновой амжалта тухай мартаха хэрэггүй. 2008 оной августын 15-да баяртай мэдээсэл Пекинһээ ерээ бэлэй. Иигэжэ Үбэр Байгалай хизаарай Агын Буряадай тойрогой тамиршан аха нүхэр, буряад угтай Владимир Ешеевэй амжалта 20 жэл болоод дабтаһан байна.

Радна-Нима Базаровай, Борис Балдановай гэрэл зурагууд.