Буряадта зохёогдоһон шударгы наадан

Буддын шажанай зан­шалта Сангхын дид-хамба лама, санаарта­най дунда тамирай түлөө ха­рюусалгатай Дагба Очиров шэрээгэй теннис тухай арба гаран жэлэй саана тон ехээр бодомжолжо эхилһэн байна. Юуб гэхэдэ, өөрөө шадамар бэрхээр теннис наададаг хүн хадаа дуратай тамирайнгаа зүйлэй ерээдүй тухай ехэтэ һанаагаа зобожо магадгүй. Тиимэһээ шэрээгэй тенни­сые Сангхын мэдэлдэ оруул­жа хүгжөөхэ тухай шиидхэбэ­ри абтаа һэн. Бандида хамба лама Дамба Аюшеевэй ду­радхалаар өөрөө Дагба лама Ганжур лама Раднаев хоёр теннисэй хүгжэлтын түлөө харюусадаг болоо.

- Үшөө совет үедэ Буряадай бага теннис наадагшад яһала һайн амжалтануу­дые туйладаг байгаа гээд һананабди. 1990-2000 онуудта бүхы юумэнэй һалан һандарха саг тамирай зүйлнүүдые шангаар дай­раа. Буряадай теннис на­адагшадай тоо үсөөржэ, бүхэроссиин хэмжээндэ амжалтануудынь үсөөрөө. Оройдоол нэгэ-хоёр хүн энэ замаа үргэлжэлүүлжэ ябагша бэлэй. Уласай мүрысөөнүүдтэ хабаадажа, хүршэ Эрхүү, Шэтэ, Улаан-Үдэ гэһэн гурбан регионойн­гоо дунда наадаад лэ, саа­шаа гарахаяа болёод байгаа бшуу. Тэрэ үедэ нютагайнгаа эгээл шанга тамиршадай наада сэгнэжэ эхилээбди. Яһала наадажа байһан аад, һүүлшынгээ очко миин лэ алдаад шүүгдэнэ гү, али дии- лэхэеэ оройдоол нэгэ очко­гой үлөөд байхадань, абажа шаданагүй гэжэ тухайлааб­ди, - гэжэ Дагба лама Очиров хөөрэнэ.

Бүхы наадануудай шэн­жэлэн шүүмжэлхын үедэ совет үеын юрын хүдөө нютаг һууринуудай байра байдалһаа нэгэ һонирхолтой жэшээ һанаанда орошоо һэн.

- Совет үедэ хүдөөдэ үндыһэн хүн зон энэ байда­лые һайнаар һанаад ябана ёһотой. Соёлой байшанда гү, али һургуулиин коридор соо теннис наадаха оройдоол нэгэ шэрээ табяатай байгша һэн. Тэрээниие той­роод, олон тоото хүнүүд суглардаг бэлэй. Хүн бүхэнэй наадажа үрдихын түлөө өөрын дүрим зохёогшо бэ­лэйбди. Нэгэ ушарта 11 очко хүрэтэр наадахаш, заримдаа 7 очко болотор тэмсэхэш. Угаа олон хүнүүдэй бай­бал, нэгэшье очко абатараа наадахаш. Шэрээгэй саана удаан наадахын түлөө ша­дал, шуран шударгы бэе хэ­рэгтэй һэн, - гэжэ Дагба лама һанамжална.

Энэ ушарһаа уламжалан, теннис наадаха дуратайшуулай бэлэдхэлгэдэ нэгэ очко хүрэтэр наадалгые оруулха тухай дурадхал үгтөө. Иимэ бэлэдхэлэй ашаар мүнөө үедэ Буряадай теннис наадагшадые бүхэроссиин хэмжээндэ танидаг болоо, тэдэ ходо гэртээ медаль­нуудтай бусана. Һүүлэй та­бан жэлэй хугасаада Бу­ряадта тамирай 15 мастер хүмүүжүүлэгдээ. “Шууд тен­нис” гэжэ нэрлэгдээд, байта­раа мүрысөөнүүд эмхидхэг­дэжэ эхилээ.

Тиигэжэ Шууд теннисэй федераци Буряадта аминдаа байгуулагдаһаниинь гайхалгүй. Дагба лама Очиров хүтэлбэрилэгшөөр томилог­доо. Мүнөө үедэ шууд теннис үндэһэн тамирай зүйлнүүдэй тоодо оруулагдаа. 2024 ондо Буряад Уласай чемпионат наһанай хэдэн бүлэгтэ анха түрүүшынхиеэ эмхидхэгдээ. Зэдын аймагта болоһон ула­сай хүдөөгэй тамирай наа- дануудай бүридэлдэ оруу­лагдажа, олон тоото хараг­шадай анхарал ехэтэ татаа. Арад зоной эгээл дуратай зунай “Наадан-Сурхарбаанда” баһа шууд теннис та­миршад наадаһан байна. Мүрысөөнэй үедэ урданай сагта адли нэгэ шэрээ табяатай байгаа. 100 гаран ха­баадагшад нэгэ үдэрэй тур­шада эрхимүүдые элирүүлээ. Эдэ хоёр томо нааданда түрүү һуури эзэлэгшэд гоё һайхан, томо кубогуудта, мүнгэн шангуудта хүртөө. Энээни­ие шэнээр байгуулагдаһан федераци бэе дээрээ даажа абаа гээд хэлэлтэй.

Һаяхана шууд теннис бүхэроссиин хэмжээндэ га­раба. Июль һарын һүүл ба­гаар Алас Дурна зүгэй фе­деральна тойрогой команд­на кубогта хүртэхын түлөө 2-дохи шата Шэтэ хотодо эм­хидхэгдээ. Тус хэмжээ ябуул­гада хаабадагшад шууд тен­нис наадаһан байна. Алас Дурна зүгэй тамиршад шэнэ наадые хараад, түрүүшээр ехэ гайхаа. “Һонирхолтой наадан” гээд, тэдэ үндэр сэгнэлтэ үгэбэ. Буряадай эхэнэрнүүдэй команда эндэ түрүү һуурида гараа. Амарай можын эрэшүүл чемпионууд болоо. Сентябрь ба ноябрь һарануудта Владивосток бо­лон Хабаровск хотонуудта үнгэргэгдэхэ ээлжээтэ ша­тануудта шууд теннис оруу­лагдажа, гурбан мүрысөөнэй удаа хэн амжалта туйлааб гэжэ элирүүлэгдэхэ.

Августын эхиндэ Улаан- Үдэдэ болоһон “Байгал- 2025” гэһэн бүхэроссиин мүрысөөндэ хабаадагшад шууд теннисэй тэмсээнүүдтэ оролсоо. Гурбан жэлэй урда тус хэмжээ ябуулгын үедэ шууд теннис эмхидхэгдээ гээд һануулая. Холо ойроһоо ерэһэн айлшад түрүүшээр гай­хагша бэлэй, харин мүнөө дуратайгаар эндэ наададаг болоо.

Энэ удаа 25 можо хизаарай 200 гаран тамиршад буряад нааданда хабаада­хамнай гэһэн мэдүүлгэ оруулаа. Хэды тиигэбэшье тал­майн эзэд түрүүлһэн байна. Абсолютна чемпионой нэрэ зэргэдэ хүртэһэн Баир Данзанов Илалтын кубок үргэжэ, 100 мянган түхэриг шанда хүртөө. 2-дохи һуури эзэлһэн Чуваш Уласай Глеб Резни­ченко 50 мянган түхэригөөр шагнагдаа. Буряадай шэрээ­гэй теннисэй ургажа ябаһан эдир одон, 14 наһатай Дари­су Гармаева шангай 3-дахи һуури эзэлжэ, шууд теннистэ шанга-шанга эрэшүүлээр ба­сагадшье ана-мана тэмсэдэг юм гэжэ гэршэлээ.

Иигэһээр шууд теннис олоной зүрхэ сэдьхэл эзэлжэ, хүгжэлтын замда гараад бай­на. Ерэхэ жэлнүүдтэ үндэһэн тамирай зүйлнүүдэй бүрид- хэлдэ өөрын онсо һуури эзэлхээр бэлэн. Тиимэһээ түрүү наадагшадта “Буряад Уласай үндэһэн тамирай зүйлнүүдэй мастер” гэһэн нэрэ зэргэ олгогдодог боло­хоор хараалагдана.