Бүхэдэлхэйн бүхэшүүл - Буряадта

Бүхы дээрэ Улаан-Үдэдэ болоһон мүрысөөндэ 34 можо хизаарай 308 барилдаашан хабаадаһан байна. Тэдэ 10 шэгнүүртэ түрүү һууринуудые элирүүлээ. Чем­пионууд болон шангай һуури эзэлэг­шэд Оросой суглуулагдамал коман­дын бүридэлдэ оруулагдахаар хараалагдана. Шанга бэлэдхэл гараһанай удаа эгээл бэрхэнүүдынь 24 наһа хүрөөдүй тамиршадай дунда дэл­хэйн чемпионадта хабаадаха эрхэдэ хүртэхэ юм.

Өөрын талмай дээрэ 35 барилдаашан Буряад ороноо түлөөлһэн байна. Тэдэнэй гурбаниинь түрүүшүүлэй тоодо оролсоһониинь баяр­ламаар. 61 килограммай шэгнүүртэ Фёдор Балтуев чемпион боложо тодороо. Мүнгэн медальда Баир Баяндуев хүртөө. 70 килограммай шэгнүүртэ Александр Балтуев шан­гай 2-дохи һуури эзэлээ. Буряадайн­гаа эрхим барилдаашадые Буряад Уласай Толгойлогшо Алексей Цы­денов амаршалжа, алтан ба мүнгэн медальнуудые, абаргын бүһэ, мүнгэн шангуудые барюулһан байна.

5-дахи һууринуудые эзэлһэн Тумэн Бодиев Игорь Упхоев хоёр баһа ехэ амжалта туйлаа гээд хэ­лэлтэй. Буряад угтай үшөө хоёр хүбүүд эрхимүүдэй тоодо оролсо­бо. Эрхүүгэй можын Дмитрий Будо­жапов 74 килограммай шэгнүүртэ хүрэл медаляар шагнагдаа. Москва хотын чемпион Бато Сультимов тус мүрысөөндэ мэдээжэ барилдаашан Александр Богомоевой хүтэлбэри доро бэлэдхэл гаража, 61 килограмм­да һайн дүн харуулаа, 41 тамиршад сооһоо 5-дахи һуури эзэлээ.

74 килограммай шэгнүүртэ эр­хим табанай тоодо буряад угтай гурбан хүбүүдэй оролсоһониинь һайшаалтай. Юуб гэхэдэ, тус шэгнүүр Олимпиин наадануудай бүридэлдэ оролсоно ха юм. Энэ шэгнүүртэ нэрэ солотой Евгений Жербаев, найдал түрүүлдэг залуу тамиршан Тамир Ешинимаев барилдадаг гээд бү мар­тая.

Дүтын халаан

Орос гүрэнэй Барилдаанай феде­рациин олон гэшүүд тус мүрысөөндэ айлшаар бууба. Олимпиин наада- нуудай хоёр дахин абарга, федера­циин хүтэлбэрилэгшын 1-дэхи орлог­шо Арсен Фадзаев, 24 наһа хүрөөдүй тамиршадай дунда Оросой суглуу­лагдамал командын ахамад һоригшо Таймураз Джиоев болон бусад ерэһэн байна.

Хүндэтэ айлшадай мэдээсэһээр, һая болотор 24 наһа хүрэтэр тамир­шад өөрын тусхай мүрысөө үгы бай­гаа.

- Хараад үзэхэдэ, 22-23 наһатай хүбүүд томо, бэежэһэн эрэ хүн бо­лоод ябана ха юм. Хэды тиигэбэшье ехэшүүлэй дунда мүрысөөнүүдтэ үсөөн тамиршад һайн дүн харуулна. Диилдэ диилдэһээр, олониинь бэ­лигтэйшье һаа, барилдаагаа орхи­но. Энээнһээ боложо, иимэ барил­даашадта үшөө нэгэ арга боломжо олгогдоно. Үетэдэйнгөө дунда тэдэ барилдажа бэежэнэ, хүгжэн ургана. Тиигэжэ бэеэ даажа, эрхим тамир­шадтай ана-мана тэмсэхэ боло­нод. Оройдоол хэдэн жэлэй саана энэ наһанай бүлэг байгуулагдажа, мүрысөөнүүд үнгэргэгдэдэг болон­хой, - гэжэ Арсен Фадзаев ойлгуулна.

Таймураз Джиоевой мэдээсэһээр, мүрысөөндэ хабаадаһан ехэнхи тамиршад ехэшүүлэй дунда тэмсээнүүдтэ хабаадаһан байна, тэндэ амжалташье туйлаа. Мүн эдиршүүлэй дунда амжалтатайгаар барилдаһан тамиршад олоороо Улаан-Үдэдэ ерээ.

- Мүрысөөнэй үедэ шэлэн абал­гын шата болоно. 24 наһа хүрөөдүй тамиршадай дунда шэнэ команда суглуулнабди. Урда жэлнүүдтэ бэрхээр барилдаат, мүнөө нэгэ бага ама­рыт даа гэжэ хэндэшье хэлээгүйбди. Энэ наһанай бүлэгэй эрхимүүдэй ганса хоёр тамиршад Буряадта ерээгүй. Тэдэ ехэшүүлэй дунда түрүү һуури эзэлжэ, дэлхэйн чемпионадта бэлдэжэ байнхай. Тус мүрысөөндэ 18-һаа дээшэ наһатай барилдаашад бэеэ туршаха аргатай юм. 21 наһа хүрөөдүй тамиршадай дунда эгээл эрхимүүд баһа эндэхи хибэс дээрэ гараагүй. Юуб гэхэдэ, эдэ үдэрнүүдтэ энэ наһанай бүлэгтэ дэлхэйн чемпи­онат Болгарида болоно, - гэжэ Тай­мураз Джиоев хөөрэнэ.

Олоороо дэмжээ

Залуу бэлигтэй барилдаашадые харахаяа тамирта дуратайшуул олоо­роо суглараа. Гурбан үдэрэй туршада ФСК-гай зал багтахыса арад зониие суглуулаа.

Буряад Уласай Засагай газарай Түрүүлэгшын орлогшо Вячеслав Су­хоруков, Буряадай Арадай Хуралай хорооной түрүүлэгшэ Игорь Мар­ковец, тамирай сайд Иван Козырев, Гүрэнэй Дүүмын һунгамал Вячеслав Дамдинцурунов гэгшэд нээлгын баяр ёһолой үедэ бүхы хабаадагша­дые амаршалаа.

Хэмжээ ябуулга Буряадай мэдээжэ барилдаашан Юрий Власкогой мүнхэ дурасхаалда зорюулагдаа. 2017 ондо тэрэ оройдоол 20 наһатай ябаад, энэ дэлхэйтэй хахасаа. Хүбүүень мартангүй, нэрыень һанаад ябаһан хүнүүдтэ ехэ баярые тамир­шанай эжы Татьяна Гилишева хүргөө.

Харагшадаа баярлуулаа

Эрхүүгэй можын Оһын аймагһаа уг гарбалтай эхирнүүд Фёдор, Александр Балтуевууд Буряадайнгаа харагшадые тон ехээр баярлуулба. Фёдор абарга боложо тодороо, Алек­сандр мүнгэн медальда хүртөө. Үшөө нэгэ мүнгэн медаль Баргажанай ай­магай Улан һууринай Баир Баяндуев абажа шадаа.

Александр Балтуев ( баруун гарһаа)

61 килограммай шэгнүүртэ Фёдор Балтуев дүрбэн уулзалга үнгэргэжэ, ялас гэмэ амжалтануудые туйлаа. Баир Баяндуев дутуугүй һайхан ба­рилдаа харуулжа, баһа дүрбэн уул­залгада шалгараа. Иигэжэ Буряадай гүрэнэй хүдөө ажахын академиин хоёр оюутад финалда барилдаба. Энэ уулзалгада түрүүшын хоёр балл Баир абажа шадаа. Теэд хэдэн секун­да болоод, финалистнуудай бэе бэетэйгээ мүргэлдэһэнэй удаа Баирай хамарһаань шуһан гоожожо эхилбэ. Эмшэд гурба дахин хибэс дээрэ га­ража, Баирай шуһа байлгаха гэжэ оролдоо. Хэды тиигэбэшье ана-мана тэмсээнэй һүүлээр Фёдор Балтуев чемпион боложо тодорбо.

- Мүнөөдэрэймни амжалта ехэ удхатай. Юуб гэхэдэ, ехэ удаан барилдаагүй ябааб. Бэеэ гэмтээжэ, операцида орооб, энээнэй хойшо­лонгые усадхалгада хэдэн һара хэ­рэгтэй болоо. Энэ хабарһаа хойшо бага зэргэ бэлэдхэл хэжэ эхилээб, мүрысөөнүүдтэ хабаадааб. Одоошье шалгарһандаа баяртайб. Ерээдүйн ехэ амжалтануудта энэмни түрүүшын алхам болоно гээд һанагдана, - гэжэ Фёдор Балтуев абаһаар лэ мэдүүлбэ.

Энэл 61 килограммай шэгнүүртэ Москва хотын Бато Сультимов шангай 3-дахи һуури эзэлхэ аргатай байгаа. Уулзалгын түгэсхэл хүрэтэр оройдоол 20 гаран секундын үлөөд байхадань, тэрэ диилдэшоо. Дагестанай Анзор Мажидов Батада хүлөө барюулбашье, дээрэнь һүрөөд һуужа унагаагаа. Энээнэй ашаар нёдондо мүнгэн медаль абаһан Анзор Мажи­дов диилэжэ гараа.

74 килограммай шэгнүүртэ Алек­сандр Балтуев гайхамшагта гоё барилдаа харуулжа, дүрбэн уулзалга­да диилэжэ гараа. Харин финалда Чечен Уласай Магомед Байтукаевта шүүгдээ.

- Үсэгэлдэр Александр ехэ гоёор барилдаа, бүхы харагшад нэрье­мэ альга ташалгаар угтаа. Харин мүнөөдэр танигдахаар бэшэ болоод байба. Өөрын харагшадай урда ба­рилдахадань хүндэ байна гү, али энээнһээ боложо, ехээр һанаагаа зо­боо хадаа. Александрай урда ганса алтан медаль абаха хэрэгтэй гэһэн зорилго табигдаһан байгаа. Юундэ иимэ дүн болооб гэжэ һүүлдэнь шэн­жэлхэбди, - гэжэ Буряадай командын һоригшо Батор Базаров финалай һүүлдэ абаһаар лэ һанамжаараа ху­баалдаба.

Буряадһаа уг гарбалтай, мүнөө үедэ Эрхүү хотодо һурадаг Дмитрий Будожапов шангай 3-дахи һуури эзэлээ. БГСХА-гай үшөө нэгэ оюутан Тумэн Бодиев 5-дахи һуурида га­раа, тэрэ ганса хоёр буряад хүбүүдтэ диилдээ.

Дмитрий Будожапов, Тумэн Бодиев

10 шэгнүүртэ табан алтан медаль Дагестанай тамиршад абаһан байна. Бүхы дээрээ тэдэ 19 медальтай ба­яртайнууд гэртээ бусаа. Москвагай, Тывагай, Буряадай тамиршад гурба-гурбан медальнуудые абаһан байна.