Намжилма БАЛЬЖИНИМАЕВАГАЙ гэрэл зураг
Дайсаниие даража, айлган шэшэрүүлжэ, газар уһаяа хари зонһоо хамгаалжа ябаһан Бабжа Барас баатарта зорюулагдаһан хоёрдохи наадан эдэ үдэрнүүдтэ Онон мүрэнэй эрьедэ, Баатар уулын хормойдо, “Бабжын бууса” гэжэ нэрлэгдэһэн газарта болобо. Агын аймагай захиргаан, Будалан, Хүнхэр нютагуудай байгууламжанууд, мүн буусын эзэн Дугаров Баяржабтанай бүлэ энэ наадые эмхидхэн бүтээбэ.
Баран, бүгэдын баяр
Бабжа Барас баатарай ордон соо модоор һиилэн бүтээгдэһэн Бабжа баатарай, Хонтоли, Танхяана дүүнэрэйнь хүрэгүүд һүр жабхалантайгаар үзэгдэнэ. Онон мүрэмнай хабтайн урдажа, мянган жэлдэ миралзан долгилжол байхань гоёхоноор харагдаха юм. Тугууд намилзана. Хүн зон олоороо сугларанхай, хүүгэд шаг-шууя табилдан гүйлдэнэ. Улад зоной нюур шарай баяраар толотоно. Тойроод баярай оршон байдал тогтонхой.
“Бабжын нааданда” хабаадаха хорин баатар хүбүүд баруун-хойноһоо хазаар морёор гүйлгэлдэн ерэхэдэнь, улад зон хүл дээрээ угтан абаба. Баатарнуудай олонхинь залууханууд гэжэ урмашан хараабди. Хүн бүхэнэйнь нэрэ, омог, нютаг дурдахаһаа гадна, унажа ябаһан моринойньшье нэрэ нэрлэн, тайзан дээрэ уриба. Омог дорюун, баатар зоригтой хүбүүд “баатарай тангариг” үргэбэ. Эхэ ороноймнай түрын дуулал зэдэлхэдэнь, баатарнуудтаяа суг хамта туг руу хараад, булта сэдьхэлээ хүдэлгэн байгаабди.
Нааданай эхилхын урда тээ Агын дасанай ламанар маани уншаба. Тус нааданай хүндэтэ айлшадай тоодо Ородой Холбоото Уласай Федеральна Суглаанай Федерациин Зүблэлэй гэшүүн Баир Жамсуев, Агын Буряадай тойрогой Захиргаанай хүтэлбэрилэгшын уялга дүүргэгшэ Билигма Будаева, Россиин Ажалай Герой Далай Гунгаев, Буряад Уласай Ярууна аймагай засаг дарга Цыденжаб Шагдаров, Ивалга аймагай засаг дарга Виктор Очиров, Ага тойрогой Могойто аймагай засаг дарга Булат Нимбуев гэгшэд байба. Мүн хүршэ Онон аймагайхин, Монгол һайхан оронһоо, Эрхүүһээ, Шэтэ, Улаан- Үдэһөө, тойрогой бусад нютагуудһаа айлшад олоороо ерээ.
“Бабжын нааданай” хүтэлбэридэ оруулагдаһан тэмсээнүүдэй эгээл һонирхолтой, үзэмжэтэйнь бүхэ барилдаан лэ юм ааб даа. Бүхэшүүл дүрэ буляалдаанай нюусануудаа хэрэглэн, мэхэ гохоо харуулан, илалтын түлөө тэмсэнэ. Шалгара шалгарһаар, хэниинь эгээн хүсэтэйб, дүрэтэйб гэжэ илгарһаар илгараад, Хара-Шэбэр нютагһаа гарбалтай Намжил Цыденжапов Зоригто Ешиевтэй барилдажа, илалта туйлаба.
Хара-Шэбэр нютагай Намжил Цыденжапов хоёрдохи удаа илалта туйлаба
Facebook.com/ Дарима ЦЫБЕНОВА
Һур харбагшад 30 метрэй зайһаа 10-10 годли харбажа табиба. Эндэ ластии оножорхиһон аад, удаадахияа харбахадаа, тудангүй байха ушарнуудшье тохёолдоно. Тиигэжэ Зүдхэли нютагай Семён Баясхаланов эгээн мэргэн байжа, солоо дуудуулаа.
Мори урилдаанда буряад үүлтэрэй моридые унаад, 11000 метрэй зайда урилдаха ёһотой байгаа. “Бабжын нааданай” хорин баатарнууд морёор урилдажа, Шулуутай нютагай Зоригто Занданбазаров зулай барин ерэбэ.
Эдэл даа, эрхимүүд!
Эрын гурбан нааданда эгээн эрхим дүнгүүдые харуулһан Хара-Шэбэр нютагай галзууд омогой Намжил Цыденжапов “Бабжын нааданай Абарга Баатар” гэһэн нэрэ зэргэдэ хүртэжэ, 100000 түхэригэй шагналда хүртэбэ. Түрүүшын “Бабжын нааданда” тэрэ баһа түрүү һуури эзэлһэн юм. Хүһөөшын харгана омогой Баир Батомункуев “Бабжын нааданай Арсалан” (шагнал 50000 түхэриг), Будалан нютагай боохой хуасай омогой Зоригто Ешиев “Бабжын нааданай Заан” (шагнал 30000 түхэриг) гэһэн нэрэ солодо хүртэбэд.
Намжилма БАЛЬЖИНИМАЕВАГАЙ гэрэл зураг
Буряад үндэһэн хубсаһанай урилдаанда Хара-Шэбэрэй Борис Базарович Сэндэма Жалсараевна Базаровтанай бүлэ Бутидма, Арюна аша басагадаараа мүнгэн шагнал абаба. Монгол Уласай Баяндун нютагһаа ерэһэн айлшад Боролдойн Баяржабхалан, Баяржаб хүбүүд мүнгэн шанда хүртэбэ.
Россиин Федерациин уралигай габьяата ажал ябуулагша Дандар Бадлуев түрүүтэй Буряадай гүрэнэй дуу, хатарай “Байгал” театрай дүшэ гаран артистнар аялга дуугаа, бүжэг хатараа харуулаа. Алдар суутай артистнар Бүтидэй Дондог-Сэрэн, Бадма-Ханда Аюшеева, Гэрэлма Жалсанова гэгшэд дуугаа дуулажа, арад зониие баясуулаа. “Байгал” театрай хатаршад гайхамшаг абьяас бэлигээрээ олониие гайхуулба. Түнхэн нютагай буряад арадай алдарта хүбүүн Дандар Бадлуев Байгал далайн баруун тээхи буряадуудай аялга дуу дуулажа, сугларагшадые баярлуулба. Будалан нютаг тоонтотой Жаргал Жалсанов Онон мүрэн, Ага, Будалан нютагууд тухай дуунуудаа дуулажа, суг хүдэлжэ байһан нүхэдөө дахуулжа асараад, иимэ гоё тоглолто агынхидтаа харуулжа, ямар ехэ буян үйлэдэбэ гээшэб. Артистнар Ага нютагай арюун агаараар амилжа, Онон хатан эжын үршөөлдэ хүртэбэ ха юм. “Бабжын наадан” хоёр жэл болоод, дахяад үнгэргэгдэхэ.
Тобшо мэдээн.
Боохой хуасай омогой Бүхэ Бэхиин хүбүүн Баб¬жа Барас баатар Хориин 11 эсэгын улад зониие дайсадһаа үмөөрэн хам¬гаалжа ябаһан хүн байһан юм. Түүхын бодото баатар болохо Бабжа Барас тухай домогууд, тэрээндэ зорюулжа зохёоһон дуунууд арад зон соо дэлгэрһэн байдаг.
Намжилма БАЛЬЖИНИМАЕВА, Ага тойрогто “Буряад үнэн” сониной тусхай сурбалжалагша